A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Sữa Việt: Rộng cửa thị trường ngoại

Xuất khẩu sữa của Việt Nam đang từng bước phát triển tại các thị trường Trung Đông, Đông Nam Á, châu Âu, kể cả Mỹ và Trung Quốc. Dư địa của ngành sữa Việt Nam trong và ngoài nước được đánh giá còn rất lớn.

Tăng trưởng tốt

Còn nhớ vào thập niên 1990, khi đất nước mới mở cửa, ngành nông nghiệp đã chủ trương phát triển ngành bò sữa nhưng tiến độ rất chậm, do thị trường trong nước khá nhỏ bé. Những năm 2000, việc chăn nuôi bò sữa tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh vẫn chỉ ở mức độ thử nghiệm, mỗi hộ chỉ nuôi dăm bảy con bò. Tuy vậy, trong khoảng một thập kỷ trở lại đây, bên cạnh việc nhập khẩu sữa tăng ồ ạt thì ngành chăn nuôi trong nước cũng đầu tư mạnh vào chăn nuôi bò sữa. Giờ đây, thị trường sữa nội địa và xuất khẩu thu hút được sự quan tâm rất lớn của các doanh nghiệp hàng đầu.

Năm 2019, ngành sữa Việt Nam có mức tăng trưởng tốt. Sản lượng sữa nước trong năm 2019 đạt hơn 1 triệu lít, tăng 8,32% so với năm 2018. Cả nước sản xuất được khoảng 390 nghìn tấn sữa chua, tăng 17,65%. Doanh thu tiêu thụ, sữa nước tăng 8,32%, sữa chua tăng 17,8% và sữa đặc tăng khoảng 5% so với năm 2018.

Thị trường xuất khẩu sữa và sản phẩm sữa của Việt Nam tăng từ 10 quốc gia năm 2015  lên 50 quốc gia chỉ trong vòng 5 năm.

Những thay đổi 

Các doanh nghiệp và chuyên gia đều chung nhận xét, xu hướng tiêu thụ sữa trong năm 2020 và các năm tiếp theo sẽ thiên về sữa thực vật. Ngay tại thị trường Việt Nam, tình hình cũng tương tự. Chị Chi, một người tiêu dùng cho biết: “Trước đây tôi chỉ mua sữa bò, nhưng giờ đây tôi mua một nửa sữa bò và một nửa sữa thực vật. Vì sữa thực vật giúp con người trẻ trung, giảm béo mà giá thành lại rẻ”. Việc lên ngôi sữa thực vật như  sữa đậu nành và sữa lúa mạch thay thế cho sữa bò cũng khiến cho ngành chăn nuôi bò sữa cần có sự tính toán lại cung cầu cho phù hợp. Theo thống kê, tổng giá trị tiêu thụ sữa đậu nành có thương hiệu tăng 13% trong 10 tháng đầu năm 2019.

Mặc dù sẽ phải chịu áp lực từ sữa thực vật, song sữa bò vẫn có những điểm mạnh không thể thay thế, nhất là hàm lượng dinh dưỡng. Sữa dinh dưỡng dành cho người cao tuổi, bệnh nhân, nhất là trong đại dịch Covid-19 vẫn cần một nguồn cung lớn. 

Người lớn tuổi không chỉ cần sữa có bổ sung canxi mà người lớn tuổi thường mắc các chứng bệnh béo phì, tiểu đường, thoái hóa… và nhu cầu dùng sữa dinh dưỡng thường xuyên, nên rất cần các loại sữa phù hợp với thể trạng và bệnh tật. Năm 2019, thị trường sữa bột dành cho người lớn tại Việt Nam tăng trưởng đạt mức 11%.

Tìm đường “xuất ngoại”

Ngành sữa, từ chỗ mơ việc chăn nuôi bò sữa trong nước, đáp ứng một phần nhu cầu nội địa, tránh lệ thuộc nhập khẩu, nay đang nuôi dưỡng giấc mơ lớn hơn nhiều đó là xuất khẩu sữa; và tiếp đó là giấc mơ chiếm một thị phần ổn định trên thương trường quốc tế, chủ động bao tiêu sản phẩm chăn nuôi cho người nông dân. Tuy nhiên, việc xuất khẩu sản phẩm sữa ra thị trường quốc tế đang đòi hỏi một cuộc cách mạng tiếp theo, đó là đưa ra các sản phẩm sữa mới, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng các nước hiện đại.

Thành công nhất trong chiến lược xuất ngoại phải kể đến Vinamilk với danh sách hơn 50 quốc gia, trong số đó có cả những thị trường khắt khe như UAE, Singapore, Trung Quốc. Theo số liệu thống kê, trong 3 tháng đầu năm 2020, thị trường xuất khẩu chính của Vinamilk là UAE (chiếm 75% doanh thu xuất khẩu). Xu hướng tiêu dùng sữa tươi cũng đang khả quan. Vinamilk đã xuất khẩu sữa tươi 100% organic theo tiêu chuẩn châu Âu sang thị trường Singapore.

Ngày 15/6 vừa qua, Cơ quan Liên bang về giám sát thú y và kiểm dịch động thực vật Nga đã thông báo chính thức, cho phép Vinamilk được xuất khẩu các sản phẩm sữa vào lãnh thổ trong EAEU, gồm Liên bang Nga, Belarus, Armenia, Kazakhstan và Kyrgyzstan. Vụ Thị trường châu Á - châu Phi (Bộ Công thương) cũng cho biết, ngày 27/7/2020, Tổng cục Hải quan Trung Quốc thông báo tiếp tục cấp mã giao dịch cho phép 1 nhà máy của Việt Nam được xuất khẩu sản phẩm sữa sang thị trường Trung Quốc. Tính đến thời điểm hiện tại, có 5 công ty/nhà máy của Việt Nam được xuất khẩu các sản phẩm sữa vào thị trường Trung Quốc.

Trong quý 2/2020 doanh thu ngành sữa vẫn tăng 9,5% so với quý 1 và tăng 6,1% so với cùng kỳ 2019, cho thấy ngành sữa đã và đang vượt qua dịch bệnh covid-19 rất tốt. Vinamilk đạt tăng trưởng 13,6% so với quý 1/2020 và 4% so với cùng kỳ 2019. Hoạt động xuất khẩu quý 2 tăng 26,8% so với quý 1, tăng 7,1% so với cùng kỳ 2019, chiếm tỷ trọng 9% trong doanh thu thuần hợp nhất.

Khó khăn

Mặc dù ngành sữa đang phát triển rất tích cực, song trong các cuộc hội thảo về tương lai ngành sữa, các doanh nghiệp và chuyên gia đều đánh giá việc phát triển ngành chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam vẫn gặp không ít khó khăn. Mặc dù với lợi thế về trình độ dân trí cao, có sự ổn định trong kinh tế, khoa học kỹ thuật phát triển. Song những hạn chế về quỹ đất, về quy hoạch thậm chí nguồn vốn đầu tư sẽ là những lực cản phải vượt qua.

Đơn cử như kế hoạch chăn nuôi bò sữa của tỉnh Hà Nam, đặt mục tiêu tổng đàn bò sữa của tỉnh đạt 20.000 con, trong đó tổng đàn bò sữa của các hộ dân 7.000 con, của doanh nghiệp 13.000 con. Tuy nhiên, Sở NN&PTNT Hà Nam cho biết “đất đã được chia cho các hộ dân từ trước khi có đề án chăn nuôi bò sữa nên nay khó dồn đổi hoặc chuyển đổi mục đích”.

Hay tại TP Hồ Chí Minh, theo báo cáo, tổng đàn bò sữa của thành phố năm 2018 khoảng 82.351 con (62.690 con bò, bê cái), giảm tới 24% so với năm 2014. Một trong những nguyên nhân là diện tích đất đai đô thị hóa ngày càng lớn. Lãnh đạo một công ty sữa nhỏ tại TP Hồ Chí Minh cho biết: “Chúng tôi đầu tư hàng trăm tỷ xây dựng nhà máy sữa, nhưng gặp rất nhiều khó khăn. Lý do là chi phí truyền thông quảng bá rất lớn, khiến cho lợi nhuận không có nhiều. Chúng tôi nghĩ rằng thị trường sữa sẽ dần bị chi phối bởi các đại gia, các tập đoàn lớn, sẽ có rất ít cơ hội cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ nhưng chúng tôi trên thị trường sữa”.

>> Kim ngạch xuất khẩu sữa và các sản phẩm sữa ước năm 2019 đạt giá trị khoảng trên 10 nghìn tỷ đồng, tăng 13,46% so với năm 2018. Mục tiêu năm 2020 của ngành là sản xuất 2,6 tỷ lít quy ra sữa nước, tiêu thụ đạt trung bình 27 lít/người/năm. Sữa tươi sản xuất trong nước đạt 1 tỷ lít đáp ứng 38% nhu cầu, kim ngạch xuất khẩu đạt 120 - 130 triệu USD.


Tác giả: Nguyễn Anh
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết