Đa dạng mô hình nuôi tôm thích ứng biến đổi khí hậu

Nông dân Ngô Văn Thới, ấp Tân Thành kiểm tra kích cỡ tôm nuôi trong ao phát triển được 75 ngày tuổi. Ảnh: MỸ NHÂN

Những tháng đầu năm 2026, ngành nuôi trồng thủy sản của tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định. Theo số liệu từ Chi cục Thủy sản, Kiểm ngư và Biển đảo tỉnh, đến nay toàn tỉnh đã thả nuôi 75 ngàn hecta thủy sản, đạt hơn 81% kế hoạch năm và tăng 2,1% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, riêng diện tích nuôi tôm nước lợ đạt trên 63 ngàn hecta. Tổng sản lượng thủy sản ghi nhận mức 257 ngàn tấn, tăng 5,2% so với cùng kỳ; sản lượng thủy sản mặn lợ đóng góp hơn 121 ngàn tấn, khẳng định vị thế mũi nhọn của kinh tế biển.

Để đạt được kết quả này, tỉnh đã tập trung triển khai nhiều mô hình nuôi tôm phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Ông Châu Hữu Trị- Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh cho biết, đơn vị đã phối hợp với viện, trường nghiên cứu chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, xây dựng mô hình nuôi tôm hướng đến mục tiêu nâng chất lượng, giảm tác động môi trường và gia tăng lợi nhuận.

Nổi bật là mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh 2 giai đoạn ứng dụng công nghệ 4.0 kết hợp hầm biogas xử lý môi trường. Hệ thống cảm biến và cảnh báo môi trường tự động giúp người nuôi kiểm soát chặt chẽ chất lượng nước, kịp thời xử lý yếu tố bất lợi; chất thải phát sinh được xử lý qua hầm biogas, góp phần giảm ô nhiễm và tiết kiệm chi phí vận hành.

Nhờ quản lý môi trường ao nuôi bằng công nghệ hiện đại, người nuôi có thể thực hiện từ 4-5 vụ mỗi năm, đạt sản lượng từ 100-120 tấn/ha/năm. Việc hạn chế thay nước giúp giảm nguy cơ xâm nhập mầm bệnh, hạn chế tình trạng tôm chết sớm. Người nuôi ưu tiên sử dụng men vi sinh xử lý môi trường, giảm hóa chất, tạo ra sản phẩm an toàn đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Hiệu quả từ mô hình tiên tiến đã tạo động lực để nhiều hộ dân mạnh dạn đầu tư, chuyển đổi phương thức sản xuất. Điển hình như nông dân Ngô Văn Thới (ấp Tân Thành, xã Long Thành), từ phương thức nuôi ao đất truyền thống, gần 10 năm nay đã chuyển sang nuôi tôm ao lót bạt theo hướng siêu thâm canh. Với 4 ao nuôi, mỗi ao thả 200 ngàn con giống và duy trì 3 vụ/năm, gia đình thu lãi khoảng 500 triệu đồng/vụ sau khi trừ chi phí sản xuất 80 ngàn đồng/kg.

Cùng với mô hình thâm canh, nhiều phương thức nuôi thân thiện với môi trường cũng đang phát huy hiệu quả như: nuôi tôm tuần hoàn (RAS), nuôi tôm- lúa hữu cơ, nuôi tôm sú kết hợp cá rô phi hoặc cá măng, nuôi tôm sinh thái dưới tán rừng. Mô hình giúp tiết kiệm nguồn nước, giảm chi phí đầu tư và thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Mô hình tôm- lúa hữu cơ có thể mang lại lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng/ha, trong khi mô hình tôm sinh thái góp phần bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển.

Tại vùng nuôi quảng canh cải tiến, nhiều nông dân như anh Nguyễn Việt Thương (Ấp 3, xã Long Thành) đã linh hoạt tận dụng điều kiện tự nhiên để nuôi kết hợp tôm sú và cua trên diện tích 1,4ha, mang lại lợi nhuận ổn định từ 50-60 triệu đồng/vụ.

Ông Nguyễn Thanh Thủy- Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Long Thành cho biết, việc đa dạng hóa hình thức sản xuất giúp người dân thích ứng linh hoạt với biến động thời tiết và nhu cầu thị trường. Hiện toàn xã có gần 2,4 ngàn hecta nuôi tôm nước lợ, trong đó diện tích nuôi thâm canh khoảng 550ha.

Dù đạt nhiều kết quả khả quan, ngành thủy sản vẫn đối mặt với thách thức từ tình trạng nắng nóng kéo dài và môi trường nước biến động.

Ông Phạm Minh Truyền- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, ngành nông nghiệp tiếp tục quan tâm công tác quan trắc môi trường, giám sát dịch bệnh và nâng cao chất lượng con giống. Đồng thời, tỉnh tập trung đầu tư hoàn thiện hạ tầng vùng nuôi, đẩy mạnh liên kết cộng đồng, quản lý vùng nuôi tập trung và hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để nhân rộng mô hình hiệu quả. Với định hướng phát triển bền vững, tỉnh triển khai đồng bộ giải pháp nâng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh, hướng đến xây dựng ngành thủy sản an toàn, hiệu quả và bền vững.