Những đồi chè mở lối làm giàu

Xóm Toàn Thắng nằm dọc theo dòng sông Cầu, có khí hậu mát mẻ và thổ nhưỡng đặc trưng rất thuận lợi giúp cây chè sinh trưởng tốt, tạo nên hương vị riêng cho sản phẩm của địa phương. Nước chè xanh trong, hương thơm tự nhiên, vị chát dịu và ngọt hậu.

Trong những năm gần đây, người dân địa phương đã tích cực tham gia các lớp tập huấn, tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật và đầu tư máy móc phục vụ chế biến. Nhờ đó chất lượng sản phẩm chè ngày càng nâng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Gia đình bà Trần Thị Nga là một trong những hộ tiêu biểu của xóm. Với diện tích gần 7.000m2 trồng chè giống TRI 777, gia đình bà Nga đã đầu tư hệ thống máy móc gồm 2 máy sao và 4 máy vò để phục vụ chế biến. Mỗi lứa sản xuất, cơ sở của gia đình chế biến khoảng 400kg chè khô; doanh thu hằng năm đạt gần 500 triệu đồng, sau khi trừ chi phí còn lãi khoảng 400 triệu đồng. Từ nguồn thu này, gia đình đã xây dựng nhà ở kiên cố và đầu tư thêm nhiều thiết bị phục vụ sản xuất.

Dẫn chúng tôi thăm vườn chè, bà Trần Thị Nga, cho biết: Chè xuân thường cho chất lượng tốt nhất trong năm. Năm nay thời tiết ấm sớm, xuất hiện những cơn mưa nhỏ nên chè nảy lộc nhanh, búp đều và xanh tốt. Điều kiện thời tiết thuận lợi giúp tăng năng suất và chất lượng nguyên liệu cho chế biến.

Sản xuất chè tại Toàn Thắng phát triển cả ở quy mô hộ gia đình và tổ sản xuất. Hiện xóm đã hình thành 10 tổ chuyên thu mua và chế biến chè tươi. Tại cơ sở của ông Nguyễn Văn Vỹ, hệ thống 3 máy sao và 9 máy vò được vận hành liên tục. Trung bình mỗi ngày cơ sở xuất xưởng hơn 60kg chè khô chất lượng cao, góp phần tạo đầu ra ổn định cho chè búp tươi của bà con trong vùng.

Theo ông Nguyễn Văn Vỹ, chế biến chè đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm. Người làm chè phải điều chỉnh nhiệt độ ở từng lần sao, tính toán thời gian vò phù hợp để cánh chè giữ được hình thức đẹp, hạn chế gãy vụn. Những yếu tố này quyết định chất lượng sản phẩm khi đưa ra thị trường.

Xóm Toàn Thắng có gần 54ha chè, với các giống năng suất cao, như: LDP1, TRI 777, Long Vân… Bên cạnh việc mở rộng diện tích, người dân từng bước chuyển hướng sang sản xuất an toàn và hữu cơ. Đến nay đã có hơn 4ha chè đạt chứng nhận VietGAP. Nhiều diện tích khác được chăm sóc theo quy trình an toàn, gắn với truy xuất nguồn gốc và từng bước hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ.

Ông Đoàn Văn Viên, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Vô Tranh, thông tin: Địa phương đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người dân phát triển vùng chè theo hướng bền vững. Trọng tâm là ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Hiệu quả kinh tế từ cây chè ngày càng thể hiện rõ qua các con số. Năm 2009, khi xóm Toàn Thắng được công nhận làng nghề chè truyền thống, thu nhập bình quân đạt khoảng 30 triệu đồng/người/năm. Đến năm 2025, thu nhập tăng lên gần 70 triệu đồng/người/năm. Đầu năm 2026, xóm không còn hộ nghèo, cận nghèo.

Dọc theo con đường bê tông rộng 6m vừa được xây dựng, nhiều ngôi nhà kiên cố mọc lên san sát, tạo diện mạo khang trang cho vùng quê ven sông Cầu. Bao quanh những nếp nhà ấy là những đồi chè xanh bát ngát. Từ cây trồng gắn bó nhiều thế hệ, chè Toàn Thắng đang mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho người dân địa phương.