Sản phẩm du lịch đặc sắc ở Hội biển Mỹ Long

Nhiều hoạt động văn hóa thu hút du khách tại Hội biển Mỹ Long.

Mỹ Long là vùng đất ven biển có lịch sử hình thành hàng trăm năm. Theo nhiều nguồn tư liệu, từ cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII, những lưu dân người Việt đã đến đây khai hoang, lập làng, tạo dựng cuộc sống trên vùng đất còn nhiều khó khăn. Trải qua thời gian, cư dân Mỹ Long vừa khai thác tiềm năng biển cả, vừa gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, hình thành nên bản sắc riêng của vùng đất cửa biển.

Trong đời sống tinh thần của người dân nơi đây, tín ngưỡng thờ cá voi (Đức Ông Nam Hải) giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Đối với ngư dân, cá voi được xem là vị thần che chở, cứu giúp những người không may gặp nạn giữa biển khơi. Từ niềm tin đó, lễ hội Nghinh Ông ra đời và dần phát triển thành lễ hội Cúng biển Mỹ Long ngày nay.

Điều làm nên sự độc đáo của Hội biển Mỹ Long chính là sự giao thoa, kết hợp hài hòa giữa nhiều loại hình tín ngưỡng dân gian. Nếu nhiều địa phương ven biển Nam Bộ chỉ tổ chức lễ Nghinh Ông thì tại Mỹ Long, lễ hội là sự tổng hòa của lễ Kỳ Yên thờ Thành hoàng, lễ Vía Bà và lễ Nghinh Ông Nam Hải. Chính sự dung hòa này đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc, mang đậm dấu ấn cộng đồng cư dân miền biển.

Trải qua hơn 100 năm tồn tại và phát triển, Hội biển Mỹ Long vẫn được duy trì đều đặn với hệ thống nghi thức phong phú như: lễ Nghinh Ông Nam Hải (bằng ghe), lễ cúng chiến sĩ và thần nông, tế lễ mâm lộc cho Bà, lễ Chánh tế bà Chúa Xứ, lễ Nghinh ngũ phương, lễ Tống quái và lễ Tống tàu ra biển... Mỗi nghi thức đều mang ý nghĩa riêng, thể hiện khát vọng mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, đánh bắt thuận lợi, cuộc sống gia đình ấm no, hạnh phúc.

Trong đó, lễ Tống tàu ra biển được xem là nghi thức quan trọng được tổ chức trước khi kết thúc hội biển. Từ Hội Miếu 1 chiếc tàu được đóng gỗ (trước đây kết bằng nhiều cây chuối), trên tàu đặt một số phẩm vật như: heo trắng, gạo, muối, chén, bát… được ngư dân di chuyển đến cửa biển, sau đó dùng thuyền kéo ra ngoài khơi xa (nơi ngư dân thường đánh bắt) để cúng tế với mong muốn ông Nam Hải hộ độ cho ngư dân. Đây là nghi thức giúp ngư dân gửi trọn niềm tin vào thần thánh độ trì, nên vào ngày lễ hội, người dân trong vùng lo việc cúng tế khá trang trọng.

Hội biển Mỹ Long mang giá trị tín ngưỡng, phản ánh sinh động quá trình hình thành, phát triển của cộng đồng ngư dân ven biển. Gắn với lễ hội là nghề đóng đáy hàng khơi có lịch sử hơn 150 năm. Từ nghề biển, người dân đã sáng tạo nên nhiều tập tục, nghi lễ và giá trị văn hóa đặc sắc được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Ngày nay, lễ hội được bổ sung nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Dù có nhiều đổi mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghi thức truyền thống cốt lõi vẫn được bảo tồn, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Theo đó, việc lễ hội được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia khẳng định giá trị văn hóa đặc sắc của Hội biển Mỹ Long, thể hiện trách nhiệm của các cấp, các ngành và cộng đồng trong việc bảo tồn, phát huy di sản quý báu của cha ông.

Theo ông Đường Quang Thập- Chủ tịch UBND xã Mỹ Long, những năm gần đây, Hội biển Mỹ Long ngày càng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh tham gia. Nhiều du khách từ các tỉnh ĐBSCL và TP Hồ Chí Minh tìm về tham dự lễ hội để trải nghiệm không gian văn hóa đặc sắc nơi đây.

Bà Nguyễn Thị Bích Thu- tiểu thương kinh doanh đồ lưu niệm và hải sản tại chợ Mỹ Long, nơi tổ chức hội biển hàng năm cho biết: Mỗi năm đến gần ngày diễn ra hội biển, gia đình tôi phải nhập thêm hàng hóa với số lượng lớn để phục vụ khách hàng. Bởi du khách đến đây chiêm ngưỡng lễ hội và tranh thủ mua quà lưu niệm. Điều này góp phần làm tăng thêm thu nhập cho người dân và hoạt động thương mại- dịch vụ của xã sôi động.

Hoạt động tống tàu ra biển tại lễ hội.

Tại hội biển, bên cạnh nghi thức truyền thống, du khách có cơ hội khám phá nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và đời sống đặc trưng của vùng đất Mỹ Long. Những làng nghề truyền thống, món ăn đặc sản từ biển, cảnh quan cửa biển Cung Hầu, hoạt động khai thác thủy sản của ngư dân hay những câu chuyện lịch sử gắn với vùng đất giàu truyền thống cách mạng đều tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du khách.

Chủ tịch UBND xã Mỹ Long Đường Quang Thập nhấn mạnh: Hội biển Mỹ Long là niềm tự hào của người dân địa phương, tài sản văn hóa quý giá cần được khai thác hiệu quả để phục vụ phát triển kinh tế- xã hội. Chính vì vậy, chính quyền địa phương luôn quan tâm bảo tồn những giá trị truyền thống của lễ hội, đồng thời từng bước gắn kết hoạt động lễ hội với phát triển du lịch cộng đồng. Chúng tôi xác định đây là một trong những sản phẩm văn hóa đặc trưng có khả năng thu hút du khách, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương và tạo thêm sinh kế cho người dân”.

Thực tế cho thấy, tiềm năng phát triển du lịch từ Hội biển Mỹ Long còn rất lớn. Không gian văn hóa quanh lễ hội có thể kết nối với nhiều điểm đến hấp dẫn khác trong khu vực như miếu Bà Chúa Xứ, Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia chùa Giác Linh, các di tích lịch sử cách mạng, làng nghề truyền thống, khu vực đáy hàng khơi và những bãi biển hoang sơ trong vùng… Sản phẩm du lịch trải nghiệm như tham quan hoạt động đánh bắt hải sản, thưởng thức ẩm thực biển, khám phá văn hóa tín ngưỡng dân gian hay tìm hiểu lịch sử vùng đất ven biển có thể trở thành những sản phẩm độc đáo, tạo sức hút riêng cho du khách.

Từ một lễ hội dân gian của ngư dân làng biển, Hội biển Mỹ Long hôm nay đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn. Lễ hội lưu giữ ký ức lịch sử, phản ánh đời sống tinh thần phong phú của người dân vùng biển, mở ra hướng đi mới trong phát triển du lịch của tỉnh.

Giữa nhịp sống hiện đại, những giá trị truyền thống vẫn được gìn giữ và lan tỏa qua từng nghi thức, từng hoạt động của lễ hội. Đó là sự tri ân đối với thế hệ cha ông đã khai phá, dựng xây vùng đất Mỹ Long, là nền tảng để địa phương tiếp tục phát huy bản sắc văn hóa, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững, góp phần xây dựng quê hương Mỹ Long ngày càng giàu đẹp.