La Hiên mùa quả chín

Na đầu vụ đắt giá

Từ giữa tháng Bảy, những lứa na chín sớm đã có mặt ở các sạp hàng tại khu vực kinh doanh sông động của tỉnh như chợ Thái, chợ Túc Duyên, chợ Đồng Quang... Thường, lứa na chín sớm có giá bán khá đắt. Những người sành ăn cũng không hề tiếc khi bỏ ra 100 -120 nghìn đồng để mua 1kg na chín, tươi ngon về thưởng thức.

Chị Lê Hương Ly, tổ 32, phường Phan Đình Phùng, bảo: Tôi “nghiện” na La Hiên. Năm nào cũng vậy, cứ đầu vụ là tôi tìm mua na về ăn. Cảm giác được ăn những quả na đầu vụ, "mắt" no tròn, “thịt” trắng tinh, ngọt lịm thật thích.

Từ những khu chợ đầu mối của tỉnh, chúng tôi ngược về La Hiên, miền quê nhiều núi đá vôi với những nương na xanh mướt, trĩu quả. Theo bà Hoàng Thị Phương, một trong những người trồng na lâu năm ở La Hiên, năm nay, cây na phát triển ổn định, sản lượng quả tương đương năm ngoái (120ta/ha). Điều khiến người dân vui hơn cả là giá bán na đầu mùa khá cao, khoảng 40 đến 60 nghìn đồng/kg ngay tại vườn. Với những quả na chín có mẫu mã đẹp, to đều, giá bán có thể lên đến 80 nghìn đồng/kg.

Giá bán na chín đầu vụ cao gấp đôi chính vụ bởi những quả na chín sớm được khá nhiều thượng khách “săn đón”. Không ít khách hàng ở tận Hà Nội, Quảng Ninh, Ninh Bình… thông qua nền tảng mạng xã hội đã liên hệ với các chủ vườn để đặt hàng những “mẻ” quả chín đầu vụ từ rất sớm.

Bà Phương khẳng định, với nhiều khách hàng, giá bán không quan trọng bằng việc quả to, “thịt” dày, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm (được chăm bón, thâm canh theo hướng VietGAP, hữu cơ, không có thuốc bảo quản…).

Dù mới bước vào đầu vụ nhưng mùa na mới ở La Hiên đã có những tín hiệu tích cực; 691 hộ trồng na nơi đây quanh năm vất vả, chỉ mong có một vụ thu hoạch được mùa, được giá.

Ưu tiên nông sản “sạch”

Mấy chục năm gắn bó với cây na, người dân La Hiên ngày càng thức thời hơn trong việc trồng, thâm canh na. Thay vì canh tác truyền thống, bà con đã áp dụng kỹ thuật thâm canh rải vụ để mỗi mùa na chín, thu nhập tăng thêm từ 20 đến 40% so với trước.

Đặc biệt, ngoài việc lựa chọn giống na dai cho trái ngọt, bà con còn đưa thêm các giống na Thái Lan, Đài Loan về trồng trên đất quê hương để biến những nương na cho thu nhập hàng chục triệu đồng thành nguồn thu nửa tỷ, thậm chí là gần 1 tỷ đồng.

Ông Trần Bá Hằng, người trồng na ở xóm Lai Thành, xã La Hiên, phấn khởi nói: Gia đình tôi trồng hơn 1.000 cây na, trong đó có hơn 100 cây na Thái. Cùng với na dai, na Thái đang được người tiêu dùng ưa chuộng vì quả to, ít hạt, vị lại ngọt nhẹ, thanh tao, phù hợp với những người có xu hướng ăn kiêng, giảm ngọt. Giá bán na Thái thường xuyên ở mức 60 đến 80 nghìn đồng/kg.

Không chỉ đưa các giống mới vào trồng, người trồng na La Hiên còn đẩy mạnh sản xuất sạch. Xã hiện có 320ha na (300ha đang cho thu hoạch) gần 130ha đã được cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP, 16ha na được cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao.

Một điều đáng ghi nhận nữa là hầu hết người dân trong xã đã có ý thức sản xuất “sạch”, không lạm dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật trong quá trình thâm canh na.

Đồng hành cùng bà con đưa sản phẩm na an toàn, chất lượng đến với thị trường, chính quyền địa phương luôn tạo điều kiện để các hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác được thành lập và hoạt động ổn định.

Đến nay, trên địa bàn xã có 2 HTX đang hoạt động, không chỉ tích cực sản xuất mà còn chủ động bao tiêu sản phẩm cho người trồng na là HTX Na La Hiên, HTX Nông sản an toàn. Theo đó, 11 tổ hợp tác liên quan đến sản xuất na cũng đang hoạt động khá hiệu quả.

Bí thư Đảng ủy xã La Hiên Hà Tuấn Phương chia sẻ: Người trồng na La Hiên đang “viết tiếp câu chuyện” quê hương bằng những việc làm có trách nhiệm với cộng đồng. Đó chính là sản xuất những sản phẩm nông nghiệp “tử tế”. Ở đó, bên cạnh nâng cao chất lượng sản phẩm thì sức khỏe của người sản xuất và người tiêu dùng cũng được xem trọng.

Mong đầu ra ổn định

Khởi đầu vụ mới với giá bán khá cao nhưng người trồng na La Hiên vẫn thấp thỏm bởi tình trạng na chín rộ, tư thương ép giá. Ông Trần Bá Hằng trăn trở: Vào chính vụ, có những ngày, gia đình tôi thu từ 3 đến 5 tạ quả na chín. Số lượng nhiều như vậy nên tư thương thường tìm cách ép giá. Na chín để lâu là hỏng, không bán cũng bỏ đi. Bởi thế, nhiều khi biết bị ép giá mà chúng tôi vẫn phải “ngậm bồ hòn làm ngọt”. Điều khiến tôi lo nhất là người trồng na mất công sức, đầu tư khá nhiều cho phân bón, chăm sóc, thu hái... nhưng khi thu hoạch, số tiền thu được lại không cao bằng những người làm dịch vụ ăn chênh lệch. Mua tại vườn với giá rẻ, tư thương mang về trung tâm tỉnh bán với giá gấp đôi, thậm chí gấp 3 giá mua buôn. Vì thế, chúng tôi mong các cấp, ngành chức năng tiếp tục đồng hành để những người trồng na La Hiên nói riêng, trong tỉnh nói chung tìm được đầu ra ổn định.

Lai Thành, La Đồng, Hiên Minh, Phố, Cây Bòng, những nơi có đông số hộ trồng na nhất xã, đang tất bật đón các đoàn khách về tham quan, mua na chín. Nhận được thông tin từ lãnh đạo địa phương, chúng tôi rất vui khi sản lượng na năm nay tiếp tục duy trì ở mức 3.300 tấn.

Tuy nhiên, để mục tiêu doanh thu đạt khoảng 180 tỷ đồng thành hiện thực, người dân vẫn cần sự đồng hành của chính quyền địa phương và các cấp, ngành chức năng trong việc liên kết, tiêu thụ sản phẩm. Ngoài việc xây dựng thương hiệu và bán hàng đa kênh, tham gia các hội chợ xúc tiến thương mại, người dân và chính quyền xã La Hiên nên chủ động đẩy mạnh xử lý sau thu hoạch, phân loại quả ngay tại vườn, bảo vệ na không bị dập nát.

Đặc biệt là đa dang hóa sản phẩm (mở rộng diện tích thâm canh na trái vụ), minh bạch nguồn gốc sản phẩm bằng việc dán tem, truy xuất nguồn gốc QR trên mỗi sọt hoặc hộp đựng na, giúp người mua dễ dàng kiểm tra quy trình trồng trọt, bảo đảm an toàn thực phẩm của địa phương…