Kỳ cuối: Ngành thủy sản phát triển theo hướng hiện đại, bền vững

Phát triển mô hình nuôi tôm càng xanh, giúp gia tăng sản lượng và hiệu quả sản xuất.

Trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh, thủy sản giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Giai đoạn 2021-2025, tổng giá trị sản xuất thủy sản đạt 284 ngàn tỷ đồng, chiếm gần 60% tổng giá trị ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản. Giá trị sản xuất bình quân đạt 550 triệu đồng/ha mặt nước nuôi trồng, cao hơn nhiều so với các lĩnh vực sản xuất khác.

Những năm qua, ngành thủy sản phát triển khá toàn diện cả nuôi trồng và khai thác, tỉnh đã chuyển đổi hơn 8 ngàn hecta sang nuôi tôm thẻ chân trắng, mở rộng diện tích nuôi nghêu, sò huyết, hàu lên 5,2 ngàn hecta; duy trì ổn định hơn 23 ngàn hecta nuôi cua biển và chuyển đổi hơn 4,5 ngàn hecta sang nuôi tôm thâm canh, nâng tổng diện tích trên 15 ngàn hecta, trong đó khoảng 7 ngàn hecta nuôi công nghệ cao. Nuôi thủy sản lồng bè ven sông, ven biển cũng phát triển với quy mô hơn 415 ngàn mét khối. Đến năm 2025, diện tích nuôi thủy sản đạt 113 ngàn hecta, sản lượng nuôi trồng tăng gần 700 ngàn tấn.

Cùng với mở rộng quy mô, ngành thủy sản đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Hệ thống quan trắc môi trường nước tự động được đưa vào vận hành, giúp theo dõi các chỉ số như độ mặn, pH, nhiệt độ, oxy hòa tan; nhiều thiết bị cho ăn, sục khí và điều khiển môi trường nuôi được tự động hóa, góp phần giảm chi phí, hạn chế rủi ro và nâng cao năng suất.

Theo ông Trần Trường Giang- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường: Ngành thủy sản đang tập trung phát triển các vùng nuôi tập trung theo hướng công nghệ cao, an toàn sinh học và tuần hoàn; ưu tiên đối tượng nuôi chủ lực như tôm sú, tôm thẻ chân trắng, tôm càng xanh, cua biển, nhuyễn thể và cá nước ngọt. Đồng thời, đẩy mạnh cấp mã số vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc, liên kết sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Mục tiêu đến năm 2030, tổng sản lượng thủy sản toàn tỉnh đạt gần 1,3 triệu tấn, trong đó sản lượng nuôi trồng đạt 988 ngàn tấn.

Trước tác động của biến đổi khí hậu và yêu cầu thị trường, nhiều hộ dân đã chủ động chuyển đổi mô hình theo hướng an toàn, thích ứng và thân thiện với môi trường.

Hoạt động khai thác thủy sản tại phường Trường Long Hòa tạo việc làm và thúc đẩy các dịch vụ hậu cần nghề cá.

Tại xã Hòa Minh, ông Đoàn Hồng Hải (ấp Ông Yển) nhiều năm áp dụng mô hình luân canh 1 vụ lúa- 1 vụ thủy sản. Sau thời gian nuôi tôm càng xanh, năm nay ông chuyển sang mô hình 1 vụ lúa- 1 vụ cá kèo kết hợp nuôi tôm công nghiệp trên diện tích 1ha. Theo ông Hải, việc luân canh lúa- tôm giúp cắt mầm bệnh, hạn chế sử dụng hóa chất và tận dụng tốt nguồn dinh dưỡng tự nhiên trong môi trường nuôi. Mỗi năm gia đình thả từ 300-400 ngàn con giống, lợi nhuận đạt từ 100-200 triệu đồng.

Cùng địa phương, ông Trần Văn Chương chỉ tập trung 1 vụ tôm thẻ chân trắng trong năm. Sau thu hoạch, ông kết hợp thả tôm sú và cua quảng canh nhằm tận dụng diện tích mặt nước, giảm chi phí thức ăn công nghiệp và phân tán rủi ro. Với 4 công đất, ông thả tôm trước, khoảng 2 tháng sau tiếp tục thả cua; khi tôm đạt 4 tháng tuổi thì tiến hành thu hoạch kết hợp thu tỉa cua, lợi nhuận từ 50-60 triệu đồng.

Ông Nguyễn Quốc Vĩnh- Phó Bí thư Đảng ủy xã Hòa Minh cho biết, cùng với kinh nghiệm sản xuất, người dân ngày càng chủ động cập nhật kiến thức kỹ thuật, đa dạng hóa đối tượng nuôi, bố trí mùa vụ hợp lý và thực hiện nuôi rải vụ để giảm thiểu rủi ro. Địa phương thường xuyên phối hợp với ngành chuyên môn tập huấn kỹ thuật, kiểm tra chất lượng con giống, thức ăn, thuốc thủy sản; hỗ trợ người dân xử lý dịch bệnh, bảo vệ môi trường vùng nuôi và xây dựng các hình thức liên kết sản xuất nhằm đảm bảo đầu vào, đầu ra ổn định.

Khi thị trường nhập khẩu ngày càng yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, phát thải carbon, trách nhiệm môi trường và tính minh bạch trong chuỗi cung ứng, quá trình chuyển đổi sang sản xuất xanh sẽ mở ra nhiều cơ hội cho ngành thủy sản tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc phát triển nuôi tôm công nghệ cao, nuôi sinh thái và các sản phẩm đạt chứng nhận quốc tế đang mang lại hiệu quả tích cực cho ngành thủy sản. Cùng với phát triển thủy sản, các địa phương ven biển chú trọng bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn, phục hồi hệ sinh thái ven biển, tạo nền tảng phát triển kinh tế biển xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, mở ra tiềm năng tham gia thị trường tín chỉ carbon trong tương lai.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh- Trần Trí Quang, năm 2026 tỉnh tiếp tục xác định nông nghiệp là nền tảng quan trọng của nền kinh tế, trong đó thủy sản là ngành hàng chủ lực cần được phát triển theo hướng hiện đại, thích ứng biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Tỉnh sẽ xây dựng kế hoạch nuôi trồng, khai thác phù hợp với điều kiện từng địa phương, tuân thủ quy định quốc tế, phấn đấu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất thủy sản đạt từ 3,2-3,5 %/năm. Đồng thời tiếp tục phát huy các động lực truyền thống gắn với thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn.

Từ những ao nuôi ứng dụng công nghệ cao đến mô hình luân canh thân thiện với môi trường, ngành thủy sản từng bước chuyển từ mục tiêu tăng sản lượng sang nâng cao giá trị. Hành trình xanh hóa sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản trên thị trường quốc tế, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế biển bền vững trong tương lai.