Liên kết sản xuất nâng giá trị lúa ST25

Máy gặt đập liên hợp của nông dân Trương Văn Hiền thu hoạch lúa ST25 trong vùng nguyên liệu liên kết tại xã Phong Thạnh. Ảnh: MỸ NHÂN

Chi hội Nông dân nghề nghiệp trồng lúa chất lượng cao ST25 xã Phong Thạnh thành lập ban đầu với 57 thành viên, canh tác 64,3ha. Qua vận động, mô hình thu hút thêm hội viên, nâng lên 73 thành viên với diện tích 74,9ha. Chi hội liên kết Công ty TNHH MTV Quốc Khương BIOFARM cung ứng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và chi phí đầu vào. Nông dân sản xuất theo quy trình kỹ thuật hướng dẫn, cuối vụ doanh nghiệp thu mua theo giá bao tiêu thỏa thuận.

Ông Khưu Chí Cường - Chủ tịch Hội Nông dân xã Phong Thạnh cho biết, mô hình sản xuất lúa ST25 theo hướng hữu cơ mang lại hiệu quả thiết thực. Doanh nghiệp đầu tư chi phí đầu vào, sau thu hoạch đối trừ giúp nông dân giảm áp lực vốn. Mức giá bao tiêu 8.000 đồng/kg tạo sự yên tâm cho người dân. Với năng suất bình quân vụ Hè Thu khoảng 7 tấn/ha, sau khi trừ chi phí, nông dân đạt lợi nhuận khoảng 40 triệu đồng/ha/vụ.

Tại Ấp IV, xã Phong Thạnh, nông dân Lê Văn Tiến - Chi hội trưởng Chi hội Nông dân nghề nghiệp canh tác 3,5ha lúa ST25, được doanh nghiệp thu mua giá cao hơn thị trường khoảng 400 đồng/kg. Quá trình sản xuất, gia đình hạn chế dùng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học, chuyển sang dùng vật tư hữu cơ. Ông Tiến chia sẻ, canh tác hướng hữu cơ thì sản phẩm trước hết gia đình sử dụng, nông dân phải làm sao để hạt gạo bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.

Nông dân Trương Văn Hiền canh tác 4,2ha lúa cho biết, trước đây gia đình chủ yếu sản xuất truyền thống. Khi tham gia mô hình, việc giảm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật giúp kiểm soát tốt chi phí đầu vào. Doanh nghiệp hỗ trợ chi phí cấy khoảng 250.000 đồng/công, cung ứng vật tư và đối trừ sau thu hoạch. Gia đình đầu tư cơ giới hóa phục vụ sản xuất, giảm chi phí lao động. Theo ông Hiền, dùng phân hữu cơ, thuốc sinh học giúp lúa sạch hơn, hạn chế sâu bệnh, nông dân an tâm sản xuất.

Thực tế vụ Hè Thu cho thấy liên kết giúp nông dân có thêm hỗ trợ về đầu vào, đầu ra và giá bán. Điều kiện mưa kéo dài, thu hoạch chậm, giá bao tiêu cố định góp phần giảm áp lực tài chính. Việc sản xuất một giống lúa, thống nhất lịch thời vụ và quy trình kỹ thuật giúp hình thành vùng nguyên liệu đồng bộ, tạo điều kiện để doanh nghiệp kiểm soát chất lượng. Mô hình từng bước hướng đến sản xuất hữu cơ, tăng dùng vật tư sinh học, giảm hóa chất.

Khi nông dân tập hợp thông qua chi hội nghề nghiệp, việc thống nhất giống, lịch thời vụ, quy trình chăm sóc và tiêu thụ sản phẩm thuận lợi hơn. Tổ chức nông dân trở thành cầu nối để doanh nghiệp tiếp cận vùng nguyên liệu và triển khai yêu cầu chất lượng.

Trong 9 tháng năm 2026, hội nông dân các cấp trong tỉnh thành lập mới 107 chi hội nông dân nghề nghiệp và 239 tổ hội nông dân nghề nghiệp, vượt 535% và 119,5% kế hoạch năm. Hội hỗ trợ thành lập 110 tổ hợp tác và 43 hợp tác xã với 90.398 hội viên nông dân tham gia. Thông qua mô hình, nông dân trao đổi kinh nghiệm, tiếp cận tiến bộ kỹ thuật, cơ giới hóa và đáp ứng yêu cầu thị trường.

Việc đưa nông dân vào tổ hợp tác, chi hội nghề nghiệp giúp hình thành vùng sản xuất tập trung, thống nhất quy trình canh tác và nâng chất lượng sản phẩm. Hội phối hợp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc. Dự án hỗ trợ cánh đồng mẫu tại xã Tân Xuân có 110ha với 197 hội viên tham gia, được Nhà nước hỗ trợ hơn 500 triệu đồng.

Theo ông Thái Phước Lộc - Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh, khu vực kinh tế tập thể địa phương tiếp tục được củng cố và phát triển. Mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác nâng hiệu quả hoạt động, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân nông thôn. Để khu vực kinh tế tập thể phát triển, cần tiếp tục bố trí nguồn lực hỗ trợ hợp tác xã, chú trọng đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, xúc tiến thương mại, mở rộng chương trình khởi nghiệp gắn với hợp tác xã, nâng hiệu quả nguồn tín dụng ưu đãi và quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã.

Trong sản xuất lúa, tổ chức lại sản xuất tập trung, đồng bộ kỹ thuật gắn với doanh nghiệp tiêu thụ trở thành hướng đi quan trọng nâng giá trị hạt gạo. Từ mô hình ST25 ở Phong Thạnh, tổ chức lại sản xuất tạo chuyển biến cách làm của nông dân. Khi tham gia quy trình, doanh nghiệp đồng hành từ đầu vào đến đầu ra, rủi ro được chia sẻ, chất lượng sản phẩm kiểm soát tốt hơn và giá trị hạt gạo được nâng lên. Đây là hướng đi phù hợp phát triển vùng nguyên liệu lúa gạo chất lượng cao, ổn định và giảm phát thải.