Quyết liệt chống khai thác IUU góp phần phát triển nghề cá bền vững

Liên cảng cá Định An- Láng Chim. Ảnh: BÁ THI

Theo UBND tỉnh, trong 16 nhiệm vụ chống khai thác IUU được giao theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, đến cuối tháng 7/2026 có 15 nhiệm vụ hoàn thành, đạt 93,75%; 1 nhiệm vụ đang thực hiện theo tiến độ, không có nhiệm vụ quá hạn hoặc chậm tiến độ.

Nhiệm vụ còn lại là đầu tư nâng cấp, mở rộng Cảng cá Định An, hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện các bước chuẩn bị đầu tư và lập báo cáo nghiên cứu khả thi.

Công tác quản lý đội tàu tiếp tục được tăng cường. Toàn tỉnh có 4,564 ngàn tàu cá; trong đó, 2,241 ngàn tàu có chiều dài từ 15m trở lên. Toàn bộ tàu cá đã được đăng ký, đánh dấu và kẻ, viết số đăng ký theo quy định; 4,481 ngàn tàu được cấp phép khai thác thủy sản và 2,702 ngàn tàu đã đăng kiểm. Giám sát hành trình được duy trì thường xuyên.

Trong tháng 7/2026, có 65 chuyến biển của 49 tàu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) từ trên 6 giờ đến 10 ngày. Các trường hợp này được xác định thực hiện theo quy định; không ghi nhận tàu mất kết nối trên 10 ngày hoặc vượt ranh giới cho phép trên biển. Cùng với quản lý đội tàu và giám sát hoạt động trên biển, công tác tuần tra, kiểm soát được đẩy mạnh.

Tuy nhiên, quản lý nghề cá còn hạn chế. Một số tàu chưa đủ điều kiện hoạt động do quá hạn đăng kiểm, giấy phép; tình trạng mất kết nối VMS vẫn xảy ra, trong đó có nguyên nhân thiết bị chưa được nâng cấp theo quy định.

Việc xử lý một số trường hợp mất kết nối còn vướng do chưa có hướng dẫn cụ thể đối với tàu vẫn báo cáo vị trí 6 giờ/lần, khôi phục kết nối trước 10 ngày và được xác định mất kết nối do nguyên nhân khách quan.

Tại cảng, việc xác nhận xuất, nhập bến và cập nhật thông tin trên eCDT chưa đạt yêu cầu. Một số tàu từ 6m đến dưới 15m chưa vào cảng làm thủ tục, nhiều tàu chưa có hoặc chưa sử dụng tài khoản eCDT; việc đối chiếu dữ liệu giữa lực lượng biên phòng và ban quản lý cảng cá chưa đồng bộ.

Theo ông Lê Tân Thới- Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, Kiểm ngư và Biển đảo, tình hình vi phạm khai thác IUU trên biển vẫn còn phức tạp. Số tàu nguy cơ cao của tỉnh còn khá lớn, hơn 85 tàu; số tàu quá hạn đăng kiểm còn 105 tàu. Tàu mất tín hiệu giám sát trên biển đã giảm đáng kể nhưng vẫn còn xảy ra; trong khi nhiều tàu thường xuyên hoạt động tại khu vực gần ranh giới, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài.

Tăng cường quản lý tàu cá tại cảng, góp phần kiểm soát hoạt động khai thác và chống khai thác IUU.

Trước những hạn chế trên, ông Nguyễn Văn Buội- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Các lực lượng chức năng tiếp tục rà soát, cập nhật và quản lý đội tàu theo từng nhóm, từng địa bàn; theo dõi tàu chưa đủ điều kiện hoạt động tại nơi neo đậu, đồng thời hướng dẫn chủ tàu hoàn thiện thủ tục đăng ký, đăng kiểm, cấp phép.

Tại cảng cá, tăng cường hướng dẫn ngư dân thực hiện quy trình xuất, nhập bến, đối chiếu dữ liệu và sử dụng tài khoản eCDT, phục vụ quản lý, truy xuất nguồn gốc. Đẩy mạnh phối hợp với lực lượng cảnh sát biển trong kiểm tra, kiểm soát tàu cá, nhất là tại khu vực giáp ranh, gắn với tuyên truyền pháp luật về thủy sản và chống khai thác IUU.

Đồng chí Nguyễn Quỳnh Thiện- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết: Công tác chống khai thác IUU được tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo; sở, ngành, địa phương phối hợp triển khai nhiệm vụ theo chức năng, từng bước khắc phục những tồn tại, hạn chế. Công tác quản lý tàu cá, ngư dân, xác minh và xử lý thông tin liên quan đến các trường hợp vi phạm vùng biển nước ngoài được thực hiện kịp thời, đúng quy định. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục rà soát toàn bộ đội tàu, tập trung quản lý các tàu chưa đủ điều kiện hoạt động, hết hạn đăng kiểm, hết hạn giấy phép và nhóm tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU. Tăng cường theo dõi tàu hoạt động gần ranh giới, kịp thời cảnh báo, ngăn chặn nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài; đồng thời điều chỉnh kế hoạch tuần tra phù hợp diễn biến thời tiết, tập trung vào những khu vực, thời điểm có nguy cơ cao.

Tỉnh cũng kiến nghị Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất hướng dẫn xử lý, kết thúc hồ sơ đối với trường hợp vi phạm hành chính mà người vi phạm không có khả năng thi hành quyết định xử phạt. Đề nghị sớm hoàn thành việc tích hợp hệ thống eCDT với hệ thống kiểm soát tàu cá của Bộ Quốc phòng để phục vụ quản lý, kiểm tra, kiểm soát tàu cá và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Đối với VMS, tỉnh đề nghị có hướng dẫn thống nhất việc xử lý trường hợp mất kết nối do nguyên nhân khách quan nhưng chủ tàu vẫn thực hiện báo cáo vị trí đúng quy định và khôi phục kết nối trước 10 ngày. Đây là cơ sở để địa phương và lực lượng chức năng thống nhất trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, xem xét xử lý vi phạm.

Với việc tiếp tục siết quản lý đội tàu, tăng cường giám sát hành trình, kiểm soát chặt tại cảng và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng, tỉnh hướng đến kiểm soát tốt hoạt động khai thác trên biển, hạn chế nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân, góp phần phát triển nghề cá theo hướng bền vững.