Quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU

Bộ đội biên phòng hỗ trợ ngư dân treo cờ Tổ quốc kết hợp tuyên truyền phòng chống khai thác IUU trên tàu chuẩn bị ra khơi đánh bắt hải sản. Ảnh: TRUNG HIẾU

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bộ đã xây dựng báo cáo tổng thể về chống khai thác IUU theo yêu cầu của EC từ năm 2017 đến nay. Thời gian qua, đoàn kiểm tra của các bộ, ngành thành viên BCĐ đã tiến hành thanh tra, kiểm tra tại 18 địa phương và sẽ tiếp tục kiểm tra trọng điểm tại 15 địa phương trước khi đoàn EC vào làm việc.

Từ sau phiên họp lần thứ 30 đến nay, các địa phương tiếp tục rà soát, xác minh, xử lý những trường hợp tàu cá và ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài; rà soát hồ sơ trường hợp mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) và vượt ranh giới. Cơ sở dữ liệu về nghề cá tiếp tục được hoàn thiện, kết nối liên thông, triển khai áp dụng hệ thống điện tử như nhật ký khai thác, nhật ký thu mua, chuyển tải và truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, vẫn còn một số địa phương chưa thực hiện nghiêm túc việc đối soát, cập nhật dữ liệu trên hệ thống VN-Fishbase và VMS.

Bộ đội Biên phòng tặng cờ Tổ quốc cho ngư dân trước khi ra khơi. Ảnh: TRẦN QUỐC

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường- Trần Đức Thắng cho biết: Bộ đã có văn bản đề nghị các địa phương và Bộ Quốc phòng phối hợp kiểm soát liên thông tàu cá qua cảng trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT) và qua trạm biên phòng. Tuy nhiên, hiện số lượt tàu cá qua trạm biên phòng còn cao hơn khoảng 1,3 lần so với số liệu trên hệ thống eCDT; một số địa phương có chênh lệch lớn như Nghệ An, An Giang, Cà Mau, Lâm Đồng, Quảng Ngãi.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp- Đặng Hoàng Oanh cho biết: Công tác tuần tra, kiểm soát và thực thi pháp luật, xử lý vi phạm được lực lượng chức năng triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả. Công tác xử phạt vi phạm hành chính có chuyển biến, nhất là đối với những trường hợp mất kết nối VMS. Tuy nhiên cần tiếp tục nâng cao tỷ lệ chấp hành quyết định xử phạt, bảo đảm đầy đủ căn cứ pháp lý khi xử lý trường hợp vi phạm.

Lực lượng Đồn Biên phòng Hàm Luông tuyên truyền pháp luật cho chủ phương tiện và thuyền viên về phòng chống khai thác IUU. Ảnh: TRẦN QUỐC

Tại tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Nguyễn Quỳnh Thiện cho biết: Hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thủy sản và chống khai thác IUU được triển khai thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân từng bước được nâng cao, góp phần giảm hành vi vi phạm trong khai thác thủy sản. Công tác quản lý địa bàn, theo dõi, giám sát ngư dân và tàu cá được thực hiện chặt chẽ; việc điều tra, xác minh trường hợp vi phạm vùng biển nước ngoài được tiến hành kịp thời, đúng quy định, bảo đảm mọi hành vi vi phạm đều được phát hiện, xử lý nghiêm, tạo tính răn đe và nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm IUU.

Tuy nhiên, tình trạng tàu cá mất tín hiệu giám sát hành trình trong quá trình hoạt động trên biển vẫn còn xảy ra, ảnh hưởng đến công tác theo dõi, quản lý và kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản. Nhiều tàu cá đăng ký tại tỉnh nhưng hoạt động khai thác, cập cảng và bốc dỡ thủy sản tại địa phương khác (chủ yếu là tỉnh Cà Mau); trong thời gian dài không quay về địa phương, gây khó khăn cho cơ quan quản lý trong việc tiếp cận, làm việc với chủ tàu, đặc biệt là thuyền trưởng- người trực tiếp có hành vi vi phạm.

Đến nay, 100% tàu cá đủ điều kiện hoạt động đã được cập nhật trên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VN-Fishbase). Các địa phương đã rà soát, cập nhật và công bố công khai trên 19 ngàn tàu xóa đăng ký để phục vụ công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát; đồng thời giao chính quyền cơ sở quản lý trực tiếp tàu cá không đủ điều kiện hoạt động tại nơi neo đậu. Đến ngày 22/2, có 15/17 địa phương hoàn thành rà soát hồ sơ doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản sang Liên minh châu Âu và không phát hiện sai phạm; 15/22 địa phương đã ban hành chính sách chuyển đổi nghề trong khai thác thủy sản.

Nhấn mạnh đợt kiểm tra lần này của EC có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với mục tiêu gỡ “thẻ vàng” IUU, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, ngành Trung ương và địa phương tập trung cao độ, triển khai đồng bộ, hiệu quả nhiệm vụ chống khai thác IUU. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần sớm hoàn thành báo cáo giải trình các nội dung EC quan tâm. Khẩn trương khắc phục tình trạng chênh lệch, thiếu đồng bộ dữ liệu giữa hệ thống, bảo đảm số liệu thống nhất, chính xác, sẵn sàng giải trình khi Đoàn Thanh tra lần thứ 5 của EC kiểm tra. Các địa phương phải nghiêm túc thực hiện, báo cáo đúng, đủ nhiệm vụ được giao, tập trung khắc phục triệt để những tồn tại đã được thanh tra, kiểm tra, không giải trình chung chung, né tránh trách nhiệm; phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, nhân lực, bảo đảm sẵn sàng làm việc với đoàn công tác của EC.

TRÀ MY