Vụ lúa Thu Đông bắt đầu xuống giống

Nông dân cần tuân thủ lịch thời vụ, vệ sinh đồng ruộng, cày vùi gốc rạ, phơi đất để tiêu diệt mầm bệnh. Ảnh: NGUYÊN KHANG

Theo kế hoạch sản xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường, vụ Thu Đông năm 2026 toàn tỉnh dự kiến xuống giống gần 98,4 ngàn ha. Mục tiêu phấn đấu đạt năng suất bình quân 53,8 tạ/ha, tổng sản lượng ước đạt 531 ngàn tấn. Để đạt con số này, việc tuân thủ lịch thời vụ được xem là yếu tố tiên quyết. Ngành nông nghiệp bố trí lộ trình xuống giống chia làm 4 đợt chính, kéo dài từ đầu tháng 7 đến giữa tháng 10/2026. Trong đó, đợt 3 (từ ngày 5-25/9) chiếm diện tích lớn nhất với hơn 54,5 ngàn ha.

Nguyên tắc cốt lõi là xuống giống tập trung, đồng loạt trên từng cánh đồng theo hướng “né rầy”. Giải pháp này giúp hạn chế sự phát sinh của rầy nâu và giảm nguy cơ lây lan bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá. Ngành chức năng khuyến cáo nông dân tuyệt đối không kéo dài thời gian gieo sạ, tránh tình trạng nhiều trà lúa đan xen tạo điều kiện cho sâu bệnh lưu tồn. Đặc biệt, thời gian cách ly giữa 2 vụ lúa cần duy trì từ 2-3 tuần để vệ sinh đồng ruộng, cày vùi gốc rạ nhằm cắt đứt nguồn sâu bệnh và hạn chế ngộ độc hữu cơ.

Bên cạnh thời vụ, việc lựa chọn giống lúa phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị hạt gạo. Tỉnh khuyến khích nông dân sử dụng giống xác nhận, ưu tiên nhóm chất lượng cao chiếm từ 85-90% diện tích gieo sạ. Các giống chủ lực như OM5451, OM18, Đài thơm 8 hay ST25 được ưu tiên lựa chọn nhờ khả năng thích nghi tốt với điều kiện mưa nhiều và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Việc cụ thể hóa quy trình canh tác tiên tiến như IPM, “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm” hay IPHM tiếp tục được đẩy mạnh. Việc giảm lượng giống gieo sạ giúp giảm chi phí đầu vào, tạo môi trường thông thoáng, hạn chế sự tấn công của sinh vật gây hại. Nông dân được khuyến cáo thực hiện nguyên tắc “4 đúng” trong sử dụng thuốc BVTV, kết hợp tưới nước tiết kiệm để hướng đến sản xuất bền vững.

Ông Nguyễn Văn Thanh (xã Trà Ôn) cho biết, ngay sau thu hoạch vụ Hè Thu, ông tiến hành vệ sinh đồng ruộng, làm rãnh thoát nước để phòng tránh ngộ độc hữu cơ. Với ông, việc xuống giống đúng lịch giúp tiết kiệm chi phí, tạo thuận lợi trong quản lý dịch hại khi thời tiết mưa bão diễn biến khó lường.

Dự báo vụ Thu Đông năm 2026 tiềm ẩn nhiều rủi ro dịch bệnh do độ ẩm cao. Theo ông Nguyễn Thanh Bình- Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV, hiện toàn tỉnh có gần 700ha lúa mới xuống giống đang ở giai đoạn mạ. Đây là thời điểm cây lúa non, sức chống chịu yếu nên ốc bươu vàng, chuột, bọ trĩ và rầy phấn trắng có nguy cơ tấn công mạnh. Ngành chuyên môn yêu cầu nông dân thường xuyên thăm đồng, phát hiện sớm dấu hiệu bệnh đạo ôn, lem lép hạt để xử lý kịp thời.

Ông Bình cảnh báo hiện tượng xuống giống liên tục, không bảo đảm thời gian phơi đất sẽ gây hiện tượng ngộ độc hữu cơ nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây lúa. Do đó, công tác quản lý gốc rạ và xử lý ốc bươu vàng đầu vụ phải được thực hiện triệt để.

Khẳng định tầm quan trọng của việc phối hợp giữa chính quyền và Nhân dân, ông Lê Văn Dũng- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: Sở đã chỉ đạo đơn vị chuyên môn tăng cường dự tính sâu bệnh và theo dõi nguồn nước phục vụ sản xuất. UBND xã, phường cần bám sát thực địa, bảo đảm thời gian xuống giống trên cùng tiểu vùng không quá 7 ngày nhằm hạn chế sự đan xen các trà lúa, giúp kiểm soát dịch hại hiệu quả nhất.

Với sự chuẩn bị chủ động và vận hành đồng bộ giải pháp kỹ thuật, kỳ vọng vụ Thu Đông năm 2026 sẽ vượt qua thử thách thời tiết, bảo vệ vững chắc năng suất và thu nhập cho người nông dân.