Đồng Bòng giữ nghề làm chè truyền thống

Nghề trồng chè ở Đồng Bòng có từ những năm 1950 của thế kỷ trước, khi một số hộ dân từ miền xuôi lên khai hoang, lập nghiệp, mang theo những cây chè trung du đầu tiên trồng trên vùng đất đồi.

Hợp đất, hợp khí hậu, cây chè sinh trưởng tốt, cho hương vị đậm đà đặc trưng. Nhận thấy hiệu quả kinh tế, người dân tiếp tục mở rộng diện tích, phủ xanh những quả đồi bằng màu xanh của chè.

Đến nay, sản xuất và chế biến chè đã trở thành nghề truyền thống gắn bó với hầu hết các hộ dân trong xóm. Không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định, cây chè còn giúp nhiều gia đình vươn lên có cuộc sống khá giả.

Ông Nguyễn Văn Đồng, ở xóm Đồng Bòng, chia sẻ: Gia đình gắn bó với nghề trồng chè và trồng rừng nhiều năm nay. Bình quân mỗi lứa chè cho thu nhập khoảng 50 triệu đồng. Phần lớn các hộ dân trong xóm đều gây dựng được kinh tế từ cây chè. Chất lượng chè Đồng Bòng có được nhờ thổ nhưỡng phù hợp cùng kinh nghiệm chăm sóc, bón phân đúng thời điểm.

Một dấu mốc quan trọng đối với xóm Đồng Bòng là cuối năm 2014, được UBND tỉnh Thái Nguyên công nhận Làng nghề sản xuất, chế biến chè truyền thống. Danh hiệu này không chỉ ghi nhận bề dày lịch sử của nghề làm chè mà còn khẳng định giá trị lao động, sự khéo léo và tâm huyết của nhiều thế hệ người làm chè nơi đây.

Hiện, xóm Đồng Bòng có 92 hộ với 410 nhân khẩu. Xóm có khoảng 70ha chè đang cho thu hoạch, sản lượng hằng năm ước đạt gần 100 tấn chè thành phẩm. Cây chè trở thành cây trồng chủ lực, góp phần xóa đói, giảm nghèo và nâng cao đời sống người dân.

Không dừng lại ở việc giữ nghề, Đồng Bòng còn mạnh dạn đổi mới phương thức sản xuất. Thực hiện chủ trương của địa phương, người dân đã chuyển đổi diện tích lúa kém hiệu quả, cải tạo những nương chè già cỗi để trồng các giống chè cành mới như Kim Tuyên, Thúy Ngọc, Phúc Vân Tiên, TRI 777 thay thế giống chè trung du.

Đồng Bòng cũng là xóm đầu tiên trong vùng đạt 100% diện tích chè được chuyển đổi sang các giống mới có năng suất và giá trị kinh tế cao.

Định hướng phát triển của địa phương cũng đang chuyển mạnh từ sản xuất truyền thống sang sản xuất an toàn, nâng cao giá trị thương hiệu. Ông Nguyễn Văn Vinh, Trưởng xóm Đồng Bòng, cho biết: Thời gian tới, xóm tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật, sản xuất chè theo hướng an toàn; đồng thời mong muốn được Nhà nước hỗ trợ xây dựng sản phẩm OCOP, chuyển giao kỹ thuật, nâng cấp hệ thống điện phục vụ chế biến và thành lập Tổ sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP.

Theo ông Phan Thanh Lượng, Trưởng Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường xã Phú Lương, địa phương đặc biệt quan tâm phát huy vai trò của các nghệ nhân trồng, chế biến chè để truyền nghề cho thế hệ trẻ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm; lồng ghép phát triển cây chè, sản phẩm trà, văn hóa trà vào các chương trình, nghị quyết phát triển của địa phương để gìn giữ và phát huy giá trị làng nghề.

Hiện, xã Phú Lương có trên 1.000ha chè, sản lượng chè búp tươi đạt trên 12 nghìn tấn mỗi năm. Toàn xã có 7 làng nghề chè được công nhận với khoảng 500 hộ dân tham gia. Nhờ áp dụng quy trình sản xuất an toàn, chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP và từng bước hướng tới sản xuất hữu cơ, cây chè ngày càng khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực, mang lại thu nhập ổn định cho người dân.