Mở hướng phát triển chăn nuôi bền vững ở Nghiên Loan
Chăn nuôi trâu, bò từ lâu là sinh kế quan trọng của người dân vùng cao. Trước thực tế diện tích bãi chăn thả ngày càng thu hẹp, nhiều hộ dân xã Nghiên Loan đã chủ động trồng cỏ voi, chuyển dần từ chăn thả sang nuôi nhốt, vỗ béo gia súc. Cách làm này giúp chủ động nguồn thức ăn, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
![]() |
| Toàn xã Nghiên Loan hiện có hơn 20ha cỏ voi do người dân trồng để phục vụ chăn nuôi cho gia đình và bán cho thương lái tại chợ mua bán trâu bò. |
Chủ động nguồn thức ăn
Thay vì thả rông gia súc hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cỏ tự nhiên, người dân xã Nghiên Loan dành một phần diện tích đất vườn, đồi để trồng cỏ voi. Đây là loại cây dễ trồng, sinh trưởng nhanh, cho sinh khối lớn và có thể thu hoạch nhiều lứa trong năm. Nguồn thức ăn tại chỗ giúp các hộ giảm thời gian chăn thả, bảo đảm khẩu phần ăn cho đàn trâu, bò, nhất là vào mùa đông hoặc những thời điểm khan hiếm thức ăn.
Thôn Nà Vài hiện có hơn 150 hộ dân, trong đó gần 100 hộ chăn nuôi trâu, bò. Phần lớn các hộ áp dụng hình thức trồng cỏ gắn với nuôi nhốt gia súc. Mỗi hộ dành từ 1.000m² - 2.000m² đất vườn, đồi để trồng cỏ voi.
Anh Lô Văn Chính, người dân thôn Nà Vài, cho biết: Nhờ chủ động nguồn thức ăn, toàn thôn thường xuyên duy trì đàn trâu, bò khoảng 200 con. Chăn nuôi đã mang lại nguồn thu nhập quan trọng, giúp nhiều gia đình từng bước thoát nghèo, vươn lên ổn định cuộc sống.
Gia đình ông Lã Văn Đốc, ở thôn Pác Liển, trồng gần 1ha cỏ voi để phục vụ chăn nuôi đàn trâu, bò, ngựa theo hình thức nuôi nhốt và vỗ béo. Tuy nhiên, có thời điểm lượng cỏ của gia đình vẫn không đủ, phải mua thêm của các hộ khác với giá từ 1.000-2.000 đồng/kg.
Nhu cầu thức ăn cho đàn gia súc lớn cũng giúp nhiều hộ tăng thu nhập nhờ trồng cỏ. Ngoài trồng phục vụ chăn nuôi tại gia đình, một số hộ còn thu hoạch cỏ bán cho người chăn nuôi và thương lái tại chợ trâu, bò Nghiên Loan.
Thay đổi tập quán chăn nuôi, hướng tới sản xuất hàng hóa
Đối với các hộ nuôi nhốt trâu bò, việc chủ động nguồn cỏ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Căn cứ số lượng vật nuôi, người dân có thể tính toán diện tích trồng phù hợp, tổ chức thu hoạch hằng ngày hoặc dự trữ thức ăn cho mùa đông, khi thời tiết giá rét gây khó khăn cho việc chăn thả.

Do chủ động được nguồn thức ăn nên xã Nghiên Loan là một trong những địa phương có tổng đàn gia súc lớn ở khu vực phía Bắc.
Mô hình trồng cỏ gắn với nuôi nhốt cũng góp phần thay đổi tập quán chăn nuôi của người dân vùng cao. Từ chỗ chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và nguồn thức ăn tự nhiên, các hộ từng bước quan tâm hơn đến khẩu phần ăn, vệ sinh chuồng trại, phòng, chống dịch bệnh và áp dụng kỹ thuật chăm sóc vật nuôi.
Khi được chăm sóc tốt, đàn gia súc sinh trưởng nhanh, hạn chế dịch bệnh, từ đó nâng cao giá trị khi xuất bán.
Theo ông Hoàng Minh Tuân, Phó Chủ tịch UBND xã Nghiên Loan, phát huy lợi thế của chợ trâu, bò trên địa bàn, toàn xã hiện có hơn 400 hộ chăn nuôi, duy trì tổng đàn gia súc trên 4.000 con.
Việc trồng cỏ voi đã được người dân thực hiện từ nhiều năm nay. Những diện tích đất sản xuất kém hiệu quả được chuyển sang trồng cỏ phục vụ chăn nuôi. Qua đó, người dân vừa tận dụng đất đai, vừa tạo nguồn thức ăn tại chỗ và giảm chi phí mua thức ăn bên ngoài. Đối với những hộ có quy mô đàn lớn, đây là điều kiện quan trọng để duy trì chăn nuôi ổn định quanh năm.
Để mô hình phát huy hiệu quả, thời gian tới, xã Nghiên Loan tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn người dân mở rộng diện tích trồng cỏ phù hợp với quy mô đàn gia súc. Việc tăng đàn cần được tính toán trên cơ sở khả năng cung cấp thức ăn, điều kiện chuồng trại và nguồn nhân lực của từng gia đình.
Cùng với trồng cỏ, người dân cần lựa chọn giống trâu, bò phù hợp; áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc; giữ chuồng trại sạch sẽ, khô thoáng và chủ động tiêm phòng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Từ nguồn thức ăn ổn định, các hộ có điều kiện chuyển dần từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa. Việc hình thành các tổ hợp tác, hợp tác xã cũng là hướng cần được quan tâm nhằm hỗ trợ người dân chia sẻ kinh nghiệm, đầu tư con giống, áp dụng kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Phát triển chăn nuôi đại gia súc theo hướng trồng cỏ, nuôi nhốt, chủ động thức ăn và phòng, chống dịch bệnh là hướng đi phù hợp với điều kiện của xã Nghiên Loan. Cách làm này không chỉ nâng cao giá trị đàn gia súc mà còn khai thác hiệu quả đất đai, tạo sinh kế ổn định, bền vững cho người dân vùng cao.



