Xây dựng vùng sản xuất hoa kiểng tập trung quy mô lớn

Cây nuôi cấy mô được thuần dưỡng, chăm sóc trước khi cung ứng ra thị trường tại Công ty TNHH Công nghệ sinh học ViGen (xã Chợ Lách).

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, sản xuất cây giống, hoa kiểng tiếp tục là ngành hàng nông nghiệp lợi thế vượt trội, đóng góp tích cực vào cơ cấu lại kinh tế nông nghiệp địa phương. Vùng sản xuất chất lượng cao phân bố tập trung chủ yếu tại xã, phường gồm Vĩnh Thành, Chợ Lách, Hưng Khánh Trung, Phú Phụng, Long Đức... Vùng Cái Mơn thuộc Chợ Lách từ lâu xây dựng thương hiệu là trung tâm sản xuất giống cây trồng lớn hàng đầu cả nước, cung cấp sản phẩm nông nghiệp rộng rãi cho nhiều tỉnh, thành phố.

Tính đến năm 2025, tổng diện tích ươm dưỡng giống cây lâu năm, hoa kiểng đạt khoảng 3,5 ngàn ha với 8,1 ngàn hộ sản xuất. Chủng loại cây giống vô cùng phong phú, có sức cạnh tranh cao trên thị trường, tiêu biểu như sầu riêng, mít, dừa, bưởi, nhãn, chôm chôm, mận, ổi, cam sành và lúa. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm lâu đời với thị trường tiêu thụ rộng là bệ đỡ vững chắc để ngành hàng tiếp tục vươn lên, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho lao động, duy trì giá trị làng nghề truyền thống.

Để nâng chất lượng giống, công tác quản lý cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng và cây mẹ được tỉnh quan tâm. Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành 30 quyết định tiêu chuẩn cơ sở công nhận cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng, cây mẹ; hướng dẫn chủ sở hữu bảo vệ, khai thác hợp lý nguồn giống. Công tác thẩm định thực hiện theo quy định Luật Trồng trọt năm 2018.

Đến nay, tỉnh công nhận 190 cây đầu dòng, trên 1 ngàn vườn cây đầu dòng với trên 136,7 ngàn cây; 110 vườn dừa mẹ sở hữu hơn 10,1 ngàn cây; 14 vườn măng cụt mẹ với 1 ngàn cây; 3 vườn cóc mẹ có 472 cây, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Cùng với quản lý nguồn giống, việc ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học tế bào vào nhân giống được chú trọng. Trung tâm Giống và Hoa kiểng duy trì hoạt động nuôi cấy mô, lưu giữ mẫu hoa, kiểng, cây dược liệu, dừa, cây ăn trái tại cơ sở Vĩnh Thành; nghiên cứu, sản xuất giống hoa lan, kiểng lá, gừng, nghệ đỏ, lan kim tuyến, chuối, khóm MD2, khóm nữ hoàng. Sau nuôi cấy, cây giống chuyển sang nhà lưới thuần dưỡng trước khi cung ứng, từng bước hoàn thiện quy trình nhân giống kiểm soát.

Nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, cơ sở Vĩnh Thành được đầu tư nâng cấp. Dự án dự kiến hoàn thành tháng 8/2026, gồm hệ thống phòng thí nghiệm sinh hóa, công nghệ sinh học, nghiên cứu giống và giám định bệnh với diện tích 517m², cùng thiết bị nghiên cứu di truyền phân tử, nhân giống và công nghệ sinh học tế bào.

Theo ông Lê Văn Dũng- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ sở Vĩnh Thành định hướng phát triển theo mô hình nghiên cứu, sản xuất, bảo tồn, trình diễn và chuyển giao công nghệ. Nhà lưới phục vụ thuần dưỡng cây nuôi cấy mô, sản xuất giống thương phẩm, nhân giống cây ăn trái, hoa kiểng, cây đặc sản, trình diễn giống mới, công nghệ cao, nông nghiệp xanh thích ứng biến đổi khí hậu.

Tại xã Vĩnh Thành, sản xuất cây giống tiếp tục khai thác lợi thế địa phương. Theo ông Phạm Hồng Sơn- Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thành, 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng cây giống của xã ước đạt 9,76 triệu sản phẩm, bằng 51,4% kế hoạch năm. Giống cây sầu riêng, mận, ổi, xoài tiêu thụ tốt. Sản lượng hoa kiểng đạt 8,52 triệu sản phẩm, bằng 77,5% kế hoạch. Xã hình thành tổ chức sản xuất gắn với sản phẩm đặc trưng như mai vàng Vĩnh Thành, hoa giấy bonsai Cái Mơn, kiểng tùng bonsai, cho thấy ngành hàng đang chuyển từ sản xuất quy mô hộ sang hình thức liên kết.

Đồng chí Châu Văn Hòa- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: Thời gian tới, tỉnh định hướng phát triển vùng cây giống, hoa kiểng quy mô lớn, gắn với tổ chức lại sản xuất, liên kết tiêu thụ, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật. Đồng thời, chuẩn hóa quy trình thuần dưỡng, theo dõi sinh trưởng, phân loại, đánh giá chất lượng trước khi xuất vườn; tăng ghi chép hồ sơ kỹ thuật, từng bước hình thành hệ thống truy xuất và quản lý chất lượng giống.

Định hướng này đòi hỏi ngành hàng tích cực mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng sản phẩm, kiểm soát chặt chẽ nguồn giống, tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ nhằm đáp ứng tốt nhu cầu thị trường, hướng đến xuất khẩu. Ngành hàng này tiếp tục đóng góp vào cơ cấu lại nông nghiệp địa phương.