Bộ Quốc phòng quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn trong đầu tư công trung hạn

Phóng viên (PV): Đề nghị đồng chí cho biết kết quả thực hiện kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2021-2025?

Trung tướng Nguyễn Hồng Lâm: Thực hiện Nghị quyết số 29/2021/QH15 ngày 28-7-2021 của Quốc hội về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, qua 5 năm triển khai, đến nay, Bộ Quốc phòng đã hoàn thành và vượt chỉ tiêu đề ra; lũy kế đến hết năm 2025, Bộ Quốc phòng được Chính phủ giao tăng 54% so với số vốn được Quốc hội quyết nghị giao đầu kỳ trung hạn giai đoạn 2021-2025. Kết quả giải ngân vốn hằng năm của Bộ Quốc phòng luôn cao hơn tỷ lệ giải ngân trung bình toàn quốc; đến hết năm 2025, Bộ Quốc phòng giải ngân đạt trên 95% tổng số vốn được giao (nếu chỉ tính trên tổng số vốn được giao đầu nhiệm kỳ giải ngân đạt gần 99%) và đã có trên 90% dự án hoàn thành đưa vào sử dụng, phát huy ngay hiệu quả đầu tư.

Trung tướng Nguyễn Hồng Lâm.

Với việc triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn bảo đảm và vượt tiến độ, Bộ Quốc phòng đã được Chính phủ giao triển khai thêm các dự án có ý nghĩa chiến lược, sử dụng nguồn vốn đầu tư công trung hạn của các bộ, ngành giải ngân chậm, qua đó góp phần cùng cả nước thực hiện thắng lợi các mục tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) 5 năm và kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021-2025.

Đạt được kết quả trên là nhờ có sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, nổi bật là đã tập trung xử lý các thủ tục đầu tư theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền quyết định đầu tư, ủy quyền phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, đơn giản hóa các trình tự, thủ tục, với tinh thần cải cách, chuyển đổi phương thức quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”; ưu tiên phân bổ nguồn lực để triển khai các dự án lớn, quan trọng phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, khắc phục triệt để tình trạng đầu tư dàn trải, phân tán, lãng phí; công tác chỉ đạo điều hành kế hoạch đầu tư công được thực hiện quyết liệt, thường xuyên, liên tục, tập trung giải quyết các điểm nghẽn, vướng mắc trong giải ngân.

PV: Khó khăn, vướng mắc trong đầu tư trung hạn giai đoạn 2021-2025 là gì, thưa đồng chí?

Trung tướng Nguyễn Hồng Lâm: Khó khăn lớn nhất tại đầu kỳ trung hạn là đại dịch Covid-19 đã tác động mạnh đến tiến độ và thực hiện kế hoạch; song, các đơn vị đã nhanh chóng vượt qua khó khăn bằng các giải pháp vừa tổ chức cách ly vừa thi công ngay tại công trường, các hồ sơ, giấy tờ không có phương án vận chuyển được xử lý bằng fax có bảo mật, nhờ đó nhiều dự án, công trình được thi công bảo đảm tiến độ. Tiếp đó là khó khăn về giá vật tư, vật liệu tăng cao, nhân công khan hiếm; nhưng với tinh thần chủ động, ý chí quyết tâm của các đơn vị, nhà thầu đã khắc phục, vượt qua để hoàn thành nhiệm vụ.

Tổng Bí thư Tô Lâm thăm, kiểm tra dự án hạ tầng giao thông chiến lược tại tỉnh Cà Mau, tháng 11-2025. Ảnh: NGỌC LÂM

Năm 2025, Bộ Quốc phòng được Chính phủ giao bổ sung kế hoạch vốn lớn nhất từ trước tới nay, khiến áp lực giải ngân vốn đầu tư công gia tăng, trong khi cả nước cùng triển khai các công trình, dự án lớn dẫn đến tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng, khó khăn trong việc huy động thiết bị, vật tư xây dựng và nhân lực, giá nhiều nguyên vật liệu tăng gấp 1,5 đến 2 lần so với thời điểm mời thầu làm tăng chi phí và phải điều chỉnh tổng mức đầu tư... Bên cạnh đó, tình hình thiên tai diễn biến hết sức phức tạp, gây thiệt hại nặng nề về con người và cơ sở hạ tầng làm chậm, gián đoạn công tác thi công các công trình, dự án...

PV: Theo đồng chí, qua triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2021-2025 đã rút ra những bài học kinh nghiệm gì?

Trung tướng Nguyễn Hồng Lâm: Bài học lớn nhất là người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo, theo dõi tiến độ từng dự án cụ thể, không khoán trắng cho cấp dưới; định kỳ giao ban, kịp thời xử lý dứt điểm những vướng mắc trong quá trình thực hiện. Các đơn vị này đều giao chỉ tiêu giải ngân cụ thể đến từng chủ đầu tư, ban quản lý dự án; phân công rõ lãnh đạo phụ trách từng dự án, từng nhóm dự án; kết quả giải ngân được sử dụng làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, xếp loại thi đua và xem xét trách nhiệm cá nhân, xử lý ngay các dự án chậm, không chờ tổng kết cuối năm.

Các đơn vị giải ngân cao đều làm tốt công tác chuẩn bị đầu tư từ khâu quy hoạch, xây dựng dự án, phê duyệt hồ sơ thiết kế,... tổ chức lựa chọn được nhà thầu có năng lực thi công, tài chính. Quá trình triển khai thực hiện xử lý vướng mắc theo “điểm nghẽn cụ thể”, phân định rõ thẩm quyền xử lý. Đối với vướng mắc thuộc thẩm quyền của đơn vị thì xử lý ngay; trường hợp vượt thẩm quyền thì tổng hợp, báo cáo kịp thời thủ trưởng Bộ Quốc phòng, không để tồn đọng kéo dài; đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc “làm đến đâu gỡ đến đó”, không chờ giải quyết đồng loạt. 

PV: Đề nghị đồng chí cho biết kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2026-2030 và các nhiệm vụ, giải pháp đẩy nhanh thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026?

Trung tướng Nguyễn Hồng Lâm: Bộ Quốc phòng đã báo cáo Chính phủ nhu cầu Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 để hoàn thành các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trước mắt và lâu dài, nhằm tăng cường củng cố tiềm lực quốc phòng kết hợp phát triển KT-XH, đẩy mạnh xây dựng nền quốc phòng toàn dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Dự án sân bay Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng) hoàn thành trước kỳ hạn.

Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển KT-XH 5 năm 2026-2030, mở đầu kỷ nguyên phát triển mới của đất nước; trong đó, Đảng và Nhà nước ta đã đặt ra mục tiêu tăng trưởng đạt hai con số. Ngay từ đầu năm, Chính phủ đã ban hành 2 nghị quyết, 2 công điện nhằm thực hiện các mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026; trong đó, xác định “đầu tư công là động lực tăng trưởng KT-XH”. Các cơ quan, đơn vị cần xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Chỉ huy các cơ quan, đơn vị đề cao trách nhiệm; phân công nhiệm vụ cụ thể bảo đảm 6 rõ: “Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ kết quả”; hằng tuần, hằng tháng, chỉ huy đơn vị nắm chắc tình hình thực hiện, các khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân chậm giải ngân của từng dự án cụ thể để trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ kịp thời.

Bộ Quốc phòng được Chính phủ giao bổ sung kế hoạch vốn lớn và đang triển khai đúng kế hoạch.

Đẩy mạnh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công phải gắn với bảo đảm chất lượng công trình, dự án, không để xảy ra tiêu cực, thất thoát, lãng phí, lợi ích nhóm. Chỉ đạo các chủ đầu tư, ban quản lý dự án tập trung triển khai thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đã được bố trí ngay từ đầu năm 2026; nâng cao chất lượng trong thực hiện công tác đấu thầu để lựa chọn nhà thầu tư vấn, nhà thầu thi công xây dựng thực sự có năng lực, kinh nghiệm để triển khai thực hiện các gói thầu bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ được duyệt. Thực hiện “lựa chọn đúng, triển khai nhanh, làm đến nơi đến chốn, đo lường bằng kết quả cụ thể”. Xử lý kịp thời những khó khăn, vướng mắc của các dự án theo thẩm quyền.

Cục Tài chính sẽ tham mưu, chủ động đề xuất các giải pháp xử lý, điều hành kế hoạch, điều hòa linh hoạt kế hoạch vốn ngân sách nhà nước và ngân sách quốc phòng giữa các dự án, ưu tiên bố trí vốn cho các dự án hoàn thành trong năm 2026; kiên quyết điều chuyển kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước và ngân sách quốc phòng từ các dự án chậm giải ngân sang các dự án có tiến độ giải ngân tốt, phấn đấu hoàn thành 100% mục tiêu, kế hoạch đã đề ra.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!