Thành phố Huế: Đánh giá, định hướng phát triển chợ truyền thống

Ngày 24/2, tại thành phố Huế, Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Huế phối hợp với Tổ chức HealthBridge Việt Nam tổ chức hội thảo chợ truyền thống tại Huế. Đây là hoạt động nhằm đánh giá, định hướng, ban hành những chính sách quản lý và phát triển chợ truyền thống của Việt Nam trong thời gian tới.

Tham gia hội thảo có ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương); đại diện lãnh đạo Sở Công Thương các địa phương và đại diện ban quản lý các chợ trên địa bàn thành phố Huế.

Phát biểu định hướng tại hội thảo, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh cho biết, chợ truyền thống có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa. Tại khu vực nông thôn, chợ đóng vai trò vừa là nơi thu gom nông sản từ các hộ sản xuất nhỏ lẻ, vừa là kênh phân phối hàng hóa tiêu dùng và vật tư nông nghiệp đến người dân. Tại khu vực đô thị, mặc dù các mô hình bán lẻ hiện đại như siêu thị và trung tâm thương mại phát triển mạnh, chợ dân sinh vẫn giữ thị phần lớn trong cung ứng thực phẩm tươi sống nhờ tính tiện lợi, gần gũi và chi phí giao dịch thấp. Ngoài ra, chợ truyền thống vừa đóng vai trò quan trọng trong giải quyết việc làm và đảm bảo an sinh xã hội vừa không gian lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, hiện nay chợ truyền thống còn tồn tại một số thực trạng như bán hàng hoá không rõ nguồn gốc, xuất xứ, không đảm bảo an toàn thực phẩm…

“Để phát triển chợ truyền thống, Bộ Công Thương sẽ xây dựng nghị định mới thay thế Nghị định số 60/2024/NĐ-CP. Dự thảo Nghị định được sửa đổi theo hướng tạo nguồn vốn để đầu tư xây dựng chợ, đặc biệt là các chợ tại vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc. Đẩy mạnh phân cấp và phân quyền như chuyển giao thẩm quyền cho thuê, chuyển nhượng quyền khai thác tài sản chợ đối với các chợ liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia cho địa phương. Bổ sung đối tượng là cá nhân (hộ kinh doanh cá thể, doanh nghiệp tư nhân) được tham gia đầu tư xây dựng chợ, quản lý kinh doanh chợ. Cho phép khai thác đa mục tiêu, đa công năng tại chợ. Bổ sung quy định sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng chợ để tham gia dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư và quản lý, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng chợ được đầu tư theo phương thức đối tác công - tư…”, Cục trưởng Trần Hữu Linh cho biết.

Phát biểu tại hội thảo, ông Phan Hùng Sơn - Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Huế cho biết, hiện nay, mặc dù hệ thống chợ từ thành thị đến nông thôn tại địa phương được quan tâm đầu tư, phát triển nhưng mô hình quản lý chợ truyền thống vẫn đang gặp nhiều khó khăn, cơ sở hạ tầng các chợ đã xuống cấp do công tác duy tu, sửa chữa chưa được thực hiện thường xuyên, kịp thời. Nguồn thu ngân sách của các chợ không nhiều nên hiệu quả hoạt động kinh doanh chưa cao, năng lực của đơn vị quản lý chợ tại địa phương còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng khá lớn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh, khai thác chợ cũng như công tác duy tu bảo dưỡng công trình chợ.

Theo ông Sơn, thời gian qua, Sở Công Thương đã chủ động tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 425/KH-UBND về phát triển và quản lý chợ trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030 và các quyết định liên quan đến phát triển chợ truyền thống trên địa bàn thành phố.

Mục tiêu chung của kế hoạch là nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động chợ, từng bước hoàn thiện mạng lưới chợ trên địa bàn thành phố, khắc phục kịp thời tình trạng xuống cấp và đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng, cơ sở vật chất các chợ đảm bảo các yêu cầu về an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, văn minh thương mại. Đồng thời, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, phục vụ tốt nhu cầu dân sinh và góp phần phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo nguồn thu bền vững cho các địa phương và thành phố. Bên cạnh đó, giải quyết cơ bản những vấn đề tồn tại, bức xúc ngay tại cơ sở, tiết giảm tối đa tình trạng khiếu nại, khiếu kiện,...liên quan đến công tác quản lý nhà nước và hoạt động chợ. Huy động mọi nguồn lực xã hội để đầu tư xây dựng, cải tạo hệ thống chợ trên địa bàn thành phố phát triển đồng bộ, hài hòa, khuyến khích ứng dụng công nghệ vào quản lý và mua bán tại chợ theo hướng văn minh, hiện đại; đáp ứng các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao tại khu vực nông thôn.

Tại hội thảo, còn có các tham luận: Trình bày kết quả nghiên cứu thực trạng chợ trung tâm thành phố Huế; diễn giả Steve Davies Place Solutions Group trình bày tham luận Phát huy tối đa tiềm năng của các chợ tại thành phố Huế và các trao đổi, giải đáp khác liên quan đến phát triển chợ truyền thống.

Theo thống kê, năm 2025, toàn quốc có 8.150 chợ, 1.099 siêu thị và 281 trung tâm thương mại. Trong đó, xét theo hạng chợ, tỷ lệ chợ hạng I chiếm 2,9%, chợ hạng II chiếm 10,2%, chợ hạng III chiếm đến 86,9%.