Việt Nam - Pháp khai mở dư địa mới trong hợp tác thương mại, đầu tư

Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm chính thức Cộng hòa Pháp từ ngày 10 - 12/9/2026.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Pháp đang ở giai đoạn phát triển mạnh mẽ, sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2024, mở ra một chương mới với nhiều cơ hội hợp tác sâu rộng, thực chất và hiệu quả.

Quan hệ chính trị ngày càng được củng cố

Việt Nam - Pháp chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 12/4/1973, nâng cấp lên Đối tác chiến lược nhân kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (2013) và lên Đối tác chiến lược toàn diện tháng 10/2024 nhân chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Hai nước thường xuyên duy trì trao đổi đoàn các cấp nhiều cơ chế hợp tác song phương đa dạng; phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn, tổ chức quốc tế.

Quan hệ chính trị giữa Việt Nam và Pháp được duy trì thông qua nhiều chuyến thăm cấp cao. Về phía Việt Nam, các chuyến thăm Pháp của lãnh đạo cấp cao được tổ chức qua nhiều nhiệm kỳ, gồm: Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu (2000), Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (2005), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng năm (2018) và Tổng Bí thư Tô Lâm (2024); Chủ tịch nước Trần Đức Lương (2002); Thủ tướng Võ Văn Kiệt năm (1993), Thủ tướng Phan Văn Khải năm 1998, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (2007, 2013 và 2015) và Thủ tướng Phạm Minh Chính (2021 và 2025); Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An (2005); Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng (2008), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân (2019); Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh (2013), Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn (2023 và 2024, tham dự Hội nghị Bộ trưởng OECD).

Ở chiều ngược lại, nhiều lãnh đạo cấp cao của Pháp cũng đã thăm Việt Nam, qua đó góp phần duy trì trao đổi và thúc đẩy quan hệ song phương bao gồm: Tổng thống Francois Mitterrand (1993), Tổng thống Jacques Chirac (1997 và 2004), Tổng thống Francois Hollande (2016), Tổng thống Emmanuel Macron (2025); Thủ tướng Francois Fillon (2009), Thủ tướng Philippe (2018); Chủ tịch Thượng viện Christian Poncelet (2003 và 2008); Chủ tịch Thượng viện Gerard Larcher (2022); Chủ tịch Quốc hội Claude Bartolone (2016); Bộ trưởng Ngoại giao Laurent Fabius (2013).

Bên cạnh các chuyến thăm, trao đổi cấp cao được duy trì qua nhiều cuộc điện đàm giữa lãnh đạo hai nước nhằm trao đổi các vấn đề 2 bên quan tâm.

Hợp tác kinh tế và các lĩnh vực tiếp tục mở rộng

Trong hợp tác kinh tế, Pháp là đối tác thương mại lớn thứ tư EU của Việt Nam (sau Hà Lan, Đức và Italia). Kim ngạch thương mại năm 2025 đạt 6,3 tỷ USD, tăng 16,4% so với năm 2024 (5,42 tỷ USD); trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 3,66 tỷ USD, tăng 26,4% so với cùng kỳ năm trước.

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) đang trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Việc tận dụng hiệu quả EVFTA giúp hàng hóa Việt Nam củng cố vị thế tại thị trường châu Âu, đồng thời tạo thêm cơ hội và dư địa mới để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Pháp.

Về đầu tư, Pháp đứng thứ 16/153 quốc gia và lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với 746 dự án đầu tư còn hiệu lực, tổng số vốn đầu tư đăng ký đạt khoảng 4 tỷ USD. Việt Nam có 20 dự án đầu tư tại Pháp còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt 38,78 triệu USD.

Đáng chú ý, sự quan tâm của các doanh nghiệp Pháp đối với thị trường Việt Nam đang mở rộng sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao như năng lượng hạt nhân, hạ tầng chiến lược, giao thông đô thị, đường sắt, hàng không vũ trụ, năng lượng tái tạo, ứng phó biến đổi khí hậu, công nghệ cao và khoáng sản thiết yếu.

Đây cũng chính là những lĩnh vực phù hợp với định hướng phát triển mới của Việt Nam, nhất là yêu cầu thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và xây dựng hệ thống hạ tầng hiện đại.

Trong lĩnh vực an ninh - quốc phòng, Pháp là nước phương Tây đầu tiên có tùy viên quốc phòng tại Việt Nam (1991). Hai nước đã ký Hiệp định hợp tác Thỏa thuận khung vào năm 1997, thống nhất tổ chức luân phiên hàng năm Đối thoại chiến lược và hợp tác quốc phòng. Năm 2018, hai nước ký Thỏa thuận sửa đổi hợp tác Việt - Pháp trong lĩnh vực quốc phòng và Tuyên bố tầm nhìn chung về hợp tác quốc phòng giai đoạn 2018-2028.

Ở lĩnh vực hợp tác khoa học - công nghệ, Lãnh đạo cấp cao hai nước nhất trí xác định đây là trụ cột hợp tác mới của Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Pháp. Hai nước đã ký Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo (5/2025); Hiệp định hợp tác về sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình (11/2009).

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Việt Nam và Pháp đã ký Thỏa thuận về hợp tác nông nghiệp giữa hai Bộ Nông nghiệp (12/2023); Thỏa thuận khung hợp tác khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp và phát triển nông thôn với Trung tâm hợp tác quốc tế vì sự nghiệp phát triển (CIRAD) 2024-2028 (9/2023); Bản ghi nhớ giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam với Cơ quan Phát triển AFD về hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường 2025-2030 (5/2025).

Về giáo dục - đào tạo, hai bên đang triển khai một số dự án trọng điểm như Chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao tại Việt Nam (PFIEV), Trung tâm đào tạo về quản lý Việt - Pháp (CFVG), Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH); ký Thỏa thuận liên Chính phủ về hợp tác giáo dục (10/2024).

Hằng năm, Chính phủ Pháp dành khoảng 60 suất học bổng cho sinh viên Việt Nam sang Pháp học tập, nhằm giúp Việt Nam trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Chính sách học bổng của Pháp tập trung chủ yếu cho các chương trình đào tạo ở bậc học thạc sỹ và tiến sỹ; tháng 5/2025, Pháp đã cam kết đến năm 2030 tăng gấp đôi các trao đổi học sinh, sinh viên giữa hai nước. Hiện đang có khoảng 7.000 sinh viên Việt Nam đang học tại Pháp và đây là quốc gia có lượng du học sinh Việt Nam lớn thứ 05 trên thế giới.

Hợp tác địa phương là nét đặc thù trong quan hệ Việt Nam - Pháp từ những năm 1990. Cho đến nay, hai nước đã phối hợp tổ chức thành công 12 kỳ họp luân phiên tại Pháp và Việt Nam, lần gần nhất tại Hà Nội tháng 04/2023.

Cộng đồng người Việt tại Pháp hiện nay khoảng 350.000 người, gồm nhiều thành phần và phần lớn đã vào quốc tịch Pháp, hòa nhập tốt với xã hội và có truyền thống lâu đời và gắn bó với đất nước.

Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Pháp ngày càng phát triển sâu rộng, chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục khẳng định sự coi trọng của hai nước đối với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Đây cũng là dịp để hai bên thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác từ chính trị, kinh tế, khoa học - công nghệ, quốc phòng - an ninh đến giáo dục, nông nghiệp và hợp tác địa phương, qua đó góp phần đưa quan hệ Việt Nam - Pháp ngày càng đi vào chiều sâu và hiệu quả.