Kinh tế tập thể giữ vai trò cầu nối liên kết sản xuất

Vườn chanh của nông dân Tô Thanh Hiếu (xã Song Lộc) đang cho thu hoạch ổn định, bảo đảm sản lượng cung ứng theo hợp đồng liên kết với doanh nghiệp.

Đến tháng 6/2026, toàn tỉnh có 648 HTX, trong đó 432 HTX nông nghiệp, 37 HTX thủy sản cùng nhiều HTX hoạt động trong lĩnh vực thương mại- dịch vụ, vận tải, xây dựng, công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp và 29 quỹ tín dụng nhân dân.

Trong 6 tháng đầu năm, tỉnh thành lập mới 26 HTX, đạt 87% chỉ tiêu năm với hơn 81 ngàn thành viên và trên 7,6 ngàn lao động thường xuyên, với thu nhập bình quân khoảng 4,2 triệu đồng/người/tháng. Nhiều HTX chủ động đổi mới phương thức quản trị, đầu tư máy móc, ứng dụng công nghệ số, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Ông Thái Phước Lộc- Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh cho biết: Nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò chủ lực với 107 HTX tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, trong đó 74 HTX duy trì chuỗi liên kết tương đối ổn định. Thông qua các chuỗi liên kết, nhiều HTX đã xây dựng mã số vùng trồng, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, truy xuất nguồn gốc và phát triển sản phẩm OCOP, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Tiêu biểu như dự án phát triển vùng nguyên liệu chanh không hạt phục vụ xuất khẩu. Sau khoảng 3 năm triển khai, diện tích chanh đạt hơn 188ha, vượt trên 125% kế hoạch; trong đó gần 89ha đã cho thu hoạch. Năng suất bình quân đạt 30-40 tấn/ha/năm, tỷ lệ trái đạt tiêu chuẩn xuất khẩu từ 65-75%, có hộ đạt trên 80%.

Doanh nghiệp cam kết thu mua với giá sàn ổn định, giúp nông dân yên tâm đầu tư sản xuất. Sau khi thu hồi vốn, lợi nhuận đạt trên 300 triệu đồng/ha/năm, cao gấp nhiều lần so với sản xuất lúa truyền thống.

Ông Sơn Hải Phong- Tổ trưởng Chi hội Nông dân nghề nghiệp xã Song Lộc cho biết: Chi hội vẫn duy trì liên kết với HTX Nông nghiệp Thành Chí (xã Tân An) xây dựng vùng nguyên liệu chanh không hạt.

Đến nay diện tích trồng và mở rộng lên khoảng 40ha với gần 40 hộ tham gia, trong đó khoảng 20ha đang cho thu hoạch ổn định. Thu nhập bình quân đạt từ 300-350 triệu đồng/ha/năm, cao gấp 6-8 lần so với sản xuất lúa, góp phần nâng cao đời sống người dân và tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Nông dân Tô Thanh Hiếu, thành viên Chi hội Nông dân nghề nghiệp xã Song Lộc hiện canh tác 1,2ha chanh không hạt. Vườn chanh đã cho thu hoạch ổn định, sản lượng được HTX Nông nghiệp Thành Chí thu mua thường xuyên, giá bán hiện nay 12 ngàn đồng/kg, giúp gia đình có nguồn thu nhập ổn định.

Nhận thấy hiệu quả kinh tế từ cây chanh không hạt, nhiều nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Nông dân Nghị Việt (ấp Đai Tèn, xã Song Lộc) đã chuyển gần 8 công đất lúa sang trồng chanh không hạt. Việc mở rộng diện tích giúp gia đình cải thiện thu nhập, còn góp phần hình thành vùng nguyên liệu tập trung, tạo điều kiện thuận lợi cho liên kết tiêu thụ và phát triển sản xuất theo hướng bền vững.

Bên cạnh cây chanh, mô hình liên kết sản xuất dừa hữu cơ cũng đang mở ra hướng phát triển bền vững cho KTTT. HTX Nông nghiệp Dừa Đỏ (xã Nhị Long) thành lập từ năm 2019 với 22 thành viên, HTX hiện liên kết với gần 295 hộ sản xuất hơn 300ha và đang xây dựng kế hoạch mở rộng vùng nguyên liệu lên khoảng 2 ngàn hecta.

Ông Nguyễn Văn Tây- Giám đốc HTX cho biết: Đơn vị đã ký kết liên kết tiêu thụ ổn định với doanh nghiệp. Bình quân hàng tháng thu mua khoảng 320 tấn dừa trái, sau đó sơ chế, tách vỏ trước khi cung ứng cho đối tác chế biến. Nhờ tổ chức thu mua tập trung, giá dừa của thành viên luôn cao hơn thị trường khoảng 5 ngàn đồng/chục, góp phần giúp người trồng dừa ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập.

Liên minh HTX tỉnh tiếp tục đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ HTX thông qua đào tạo, tư vấn, xúc tiến thương mại, chuyển giao khoa học kỹ thuật và hỗ trợ tiếp cận vốn. Trong 6 tháng đầu năm, Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX đã giải ngân 22,5 tỷ đồng cho 17 dự án vay vốn, nâng đến nay giải ngân hơn 42 tỷ đồng cho 39 hợp đồng. Quỹ Quốc gia về việc làm giải ngân 1,84 tỷ đồng cho 35 dự án của 12 HTX, tạo điều kiện để HTX đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Công tác đào tạo nguồn nhân lực được chú trọng với nhiều lớp tập huấn về quản trị HTX, chuyển đổi số, kế toán, thương mại điện tử, sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế và phát triển thương hiệu. Nhiều chương trình hợp tác với các tổ chức quốc tế được triển khai nhằm hỗ trợ HTX tiếp cận mô hình quản trị hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Châu Văn Hòa đánh giá khu vực KTTT đang tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong tái cơ cấu nông nghiệp, xây dựng NTM và nâng cao thu nhập cho người dân. Nhiều HTX đã chủ động liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, thương mại điện tử và mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động.

Để tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn trong thời gian tới, Liên minh HTX tỉnh và địa phương tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 16/6/2022 của BCH Trung ương khóa XIII về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT trong giai đoạn mới và Luật HTX năm 2023; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, phát triển kinh tế xanh, hỗ trợ HTX tiếp cận đất đai, vốn và xúc tiến thương mại; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, củng cố Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX và tập trung xây dựng HTX hoạt động thực chất, có năng lực cạnh tranh, đủ sức tham gia sâu vào chuỗi giá trị.