Tin mới 
Xu hướng tất yếu
Việt Nam hiện là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về sản xuất, xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp, trong đó có các loại nông sản với khối lượng lớn như: Lúa, cà phê, trái cây... Nhiều thị trường hiện nay như: Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản đang ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về sản phẩm từ trồng trọt nói riêng, sản phẩm nông nghiệp nói chung. Do đó, việc chuyển đổi sang sản xuất phát thải thấp được xem là xu hướng tất yếu để nông sản Việt Nam duy trì, mở rộng thị phần xuất khẩu.
 |
| Lúa là một trong những loại cây trồng được lựa chọn giảm phát thải khí nhà kính. Trong ảnh: Thu hoạch lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long. |
Thực tế cho thấy, giảm phát thải không chỉ là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho nông dân, doanh nghiệp và quốc gia. Quy trình canh tác như tưới ngập-khô xen kẽ (AWD), quản lý dinh dưỡng tổng hợp, canh tác hữu cơ, nông nghiệp chính xác hay nông nghiệp thông minh với khí hậu đã giúp giảm đáng kể lượng vật tư nông nghiệp (phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, nước tưới...), qua đó hạ chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận cho nông dân. Việc giảm lượng vật tư nông nghiệp, nước tưới trong quá trình trồng trọt còn giúp cải thiện sức khỏe đất, bảo vệ đa dạng sinh học, giảm ô nhiễm môi trường, nâng cao chất lượng nông sản.
Vì thế, xây dựng và phát triển lĩnh vực trồng trọt theo hướng giảm phát thải chính là con đường để xây dựng hình ảnh một nền nông nghiệp Việt Nam có trách nhiệm với môi trường hiện nay. Đây cũng là cơ sở quan trọng để Việt Nam tiếp cận thị trường tín chỉ carbon cả tự nguyện và bắt buộc; hình thành các dự án tín chỉ carbon trong nông nghiệp, tạo nguồn lực tài chính mới cho nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp; thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của toàn ngành.
Bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu
Để giảm phát thải khí nhà kính trong trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hiện đã phê duyệt Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050” (sau đây gọi tắt là Đề án) và thành lập Ban chỉ đạo triển khai Đề án. Đến nay, đã có 22 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch hành động triển khai Đề án. Nhiều tổ chức quốc tế, doanh nghiệp, địa phương cũng đăng ký tham gia các chương trình, mô hình sản xuất giảm phát thải. Điển hình như Quảng Trị đã triển khai mô hình lúa giảm phát thải tại 13 xã trên địa bàn tỉnh với tổng diện tích thực hiện hơn 6.000ha. Huế cũng triển khai mô hình “Áp dụng tiến bộ kỹ thuật 3 giảm, 3 tăng". Tỉnh Hưng Yên dự kiến triển khai mô hình 3.000ha lúa áp dụng AWD, có cắm thiết bị để đo đếm giảm phát thải trong năm 2026.
Tuy nhiên, mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực trồng trọt chỉ có thể thành công khi có sự dẫn dắt thống nhất của cơ quan quản lý nhà nước với một chương trình tổng thể, có tầm nhìn dài hạn, tích hợp đồng bộ các giải pháp về kỹ thuật, chính sách, tài chính, khoa học-công nghệ, đào tạo, truyền thông, hợp tác quốc tế; nhất là sự tham gia của các hợp tác xã, doanh nghiệp, người nông dân; đặc biệt là sự tham gia của địa phương trong triển khai Đề án.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết, xây dựng ngành trồng trọt phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, giảm chi phí sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân, nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên trường quốc tế là mục tiêu lớn nhất của Đề án. Do đó, thời gian tới, ngành trồng trọt sẽ tập trung hoàn thiện quy trình kỹ thuật đối với các cây trồng chủ lực như lúa, ngô, cà phê, sầu riêng để thực hiện việc giảm phát thải khí nhà kính. Triển khai các mô hình thí điểm giảm phát thải, xây dựng hệ thống đo lường, báo cáo, thẩm định phát thải (MRV) đồng bộ cho toàn ngành. Với cây lúa, ngành trồng trọt sẽ áp dụng các mô hình canh tác AWD. Với cây cà phê, ngành trồng trọt sẽ thúc đẩy các mô hình cà phê tuần hoàn, tiết kiệm nước tưới, tăng sử dụng phân hữu cơ, tái sử dụng phụ phẩm, phục hồi sức khỏe đất. Các vùng cây ăn quả như sầu riêng, thanh long, xoài, chanh dây sẽ tập trung xử lý phụ phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất xanh của thị trường, tiến tới xây dựng ngành trồng trọt phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, giảm chi phí sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân và nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên trường quốc tế.
