Tin mới 
Dư địa từ xu hướng tiêu dùng
Trong bức tranh xuất khẩu sang châu Âu, Thụy Điển không phải là thị trường lớn về quy mô, nhưng lại có vị trí đáng chú ý nhờ sức mua cao và cấu trúc tiêu dùng ổn định. Đây là thị trường không dễ tính, nhưng một khi đã vào được, sản phẩm có thể duy trì chỗ đứng lâu dài. Với nhóm hàng gia vị, đây chính là phân khúc phù hợp để khai thác theo hướng nâng cao giá trị thay vì chạy theo sản lượng.
Xu hướng tiêu dùng tại Thụy Điển trong những năm gần đây đang dịch chuyển rõ rệt theo hướng xanh, bền vững và chú trọng sức khỏe. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến hương vị mà còn đặt yêu cầu cao đối với nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất và mức độ thân thiện với môi trường của sản phẩm. Xu hướng này mở ra dư địa rõ rệt cho các sản phẩm gia vị có nguồn gốc tự nhiên, ít chế biến và đáp ứng tiêu chuẩn an toàn.
Hồ tiêu là một trong những mặt hàng gia vị xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Ảnh minh hoạ
Chia sẻ với Báo Công Thuơng, bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy - Tham tán Thương mại Việt Nam tại Thụy Điển kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia cho biết, thị trường này đang chứng kiến sự gia tăng nhu cầu đối với các loại gia vị có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện với môi trường và gắn với các nền ẩm thực ngoài châu Âu.
Điểm đáng chú ý là sự dịch chuyển khẩu vị của người tiêu dùng Thụy Điển không còn mang tính nhất thời. Sự phổ biến của ẩm thực châu Á, trong đó có Việt Nam, đang tạo ra hướng tiếp cận rõ ràng hơn cho các sản phẩm gia vị đặc trưng như quế, hồi, tiêu, gừng. Không chỉ phục vụ hệ thống nhà hàng, các sản phẩm này còn dần đi vào tiêu dùng tại hộ gia đình, khi người dân sẵn sàng thử nghiệm những hương vị mới trong bữa ăn hàng ngày.
Ở góc độ thương mại, Hiệp định EVFTA tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường. Việc nhiều mặt hàng gia vị được xóa bỏ thuế nhập khẩu giúp sản phẩm Việt Nam có lợi thế cạnh tranh rõ rệt về giá khi vào thị trường EU, trong đó có Thụy Điển.
“Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn vào các hệ thống phân phối lớn, từ siêu thị đến chuỗi bán lẻ tại Thụy Điển”, bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy cho biết.
Áp lực từ tiêu chuẩn và cạnh tranh
EVFTA không chỉ mang lại lợi thế về thuế mà còn đặt ra hệ tiêu chuẩn buộc doanh nghiệp phải nâng cấp để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng tại châu Âu. Những doanh nghiệp đáp ứng được yêu cầu có thể tận dụng cơ hội để mở rộng thị trường, không chỉ tại Thụy Điển mà còn sang các nước Bắc Âu và toàn khối EU.
Tuy nhiên, như bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy lưu ý, cánh cửa thị trường không mở cho tất cả, mà chỉ dành cho những doanh nghiệp đủ năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn mà thị trường này đặt ra.
“Gia vị nhập khẩu vào Thụy Điển phải đáp ứng các tiêu chuẩn rất cao về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, không chứa kim loại nặng, nấm mốc hay vi khuẩn gây hại. Chỉ cần không đạt ở một chỉ tiêu, lô hàng có thể bị từ chối”, bà nhấn mạnh.
Cùng với đó là yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng chặt chẽ. Từ vùng trồng, thu hoạch đến chế biến, vận chuyển đều phải kiểm soát và minh bạch. Đây là điểm yếu của nhiều doanh nghiệp trong nước khi nguồn nguyên liệu còn phân tán, thiếu liên kết và chưa được chuẩn hóa theo chuỗi.
Bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy - Tham tán Thương mại Việt Nam tại Thụy Điển kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia.
Áp lực cạnh tranh cũng hiện hữu rõ ràng, thị trường này đang do các nhà cung cấp lớn như Ấn Độ, Trung Quốc chiếm lĩnh nhờ lợi thế về quy mô và giá. Trong khi đó, các doanh nghiệp châu Âu lại nắm lợi thế ở khâu logistics và hệ thống phân phối, giúp họ phản ứng nhanh với nhu cầu thị trường.
Trong bối cảnh đó, việc giữ được giá cạnh tranh mà vẫn bảo đảm chất lượng không phải là bài toán dễ. “Doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế nguyên liệu sẵn có. Muốn đi xa, bắt buộc phải đầu tư vào quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và đáp ứng các chứng nhận quốc tế như HACCP, ISO hay tiêu chuẩn hữu cơ của EU”, bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy lưu ý.
Thị trường Thụy Điển không thiếu nhu cầu, nhưng cũng không có chỗ cho những sản phẩm chưa đạt chuẩn. Bài toán lúc này không phải là tìm đầu ra mà là tự nâng chất lượng để đi được vào những thị trường như vậy. Doanh nghiệp nào kiểm soát tốt từ vùng nguyên liệu đến chế biến, đáp ứng được tiêu chuẩn và minh bạch được chuỗi cung ứng thì sẽ có cơ hội đứng lại và mở rộng. Ngược lại, nếu vẫn làm theo cách cũ, cơ hội dù có cũng khó chuyển thành đơn hàng.
Thụy Điển là thị trường có sức mua cao, nhu cầu ổn định đối với các sản phẩm thực phẩm nhập khẩu, trong đó có gia vị. Xu hướng tiêu dùng tại đây đang chuyển mạnh sang các sản phẩm tự nhiên, hữu cơ và thân thiện với môi trường.
Hiệp định EVFTA giúp nhiều mặt hàng gia vị của Việt Nam được xóa bỏ thuế nhập khẩu khi vào EU, tạo lợi thế cạnh tranh về giá. Tuy nhiên, để thâm nhập và duy trì thị phần, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và các chứng nhận quốc tế.
