Tin mới 
Hành trình từ thực địa làng nghề đến xưởng sáng tạo
Từng mũi kim lặng lẽ xuyên qua tấm vải, đất sét mềm dần thành hình dưới bàn tay người thợ, những lớp sơn ta ánh lên sắc màu đặc trưng, từng nan tre đan khít vào nhau hay tiếng nước rộn ràng dưới sân khấu rối... Những hình ảnh quen thuộc của các làng nghề truyền thống Hà Nội gồm: Sơn mài Hạ Thái, gốm Kim Lan, rối nước Đào Thục, mây tre đan Phú Vinh và thêu Quất Động đã được người trẻ kể lại bằng ngôn ngữ thiết kế, hình ảnh và truyền thông số tại Xưởng thiết kế mùa hè “Re:Craft 2026 - Làng nghề tái sinh”.
Từ những chuyến khảo sát thực địa, gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu quy trình làm nghề và không gian văn hóa địa phương, các nhóm sinh viên tham gia chương trình đã chắt lọc những nét đặc trưng của từng làng nghề, từ màu sắc, chất liệu, họa tiết, kỹ thuật đến những câu chuyện văn hóa để phát triển ý tưởng sáng tạo. Kết quả là những không gian trưng bày được đầu tư công phu với poster nghiên cứu, bộ nhận diện thương hiệu, sản phẩm mẫu, mô hình và các video kể chuyện, tái hiện sinh động hành trình khám phá và làm mới giá trị làng nghề.
 |
| Các sinh viên chụp ảnh lưu niệm tại không gian trưng bày. |
Qua các sản phẩm trưng bày, sinh viên không chỉ giới thiệu kết quả nghiên cứu mà còn khắc họa bản sắc của từng làng nghề. Nhóm thực hiện về làng sơn mài Hạ Thái giới thiệu vẻ đẹp của chất liệu sơn ta và sự tinh xảo trong kỹ thuật chế tác. Nhóm thực hiện về gốm Kim Lan tái hiện hành trình của đất và lửa tạo nên những sản phẩm gốm tinh xảo, đồng thời nhấn mạnh giá trị trao truyền qua nhiều thế hệ người thợ. Với các nhóm thực hiện về làng rối nước Đào Thục, mô hình sân khấu thu nhỏ cùng các con rối trở thành điểm nhấn của không gian trưng bày. Trong khi đó, các nhóm nghiên cứu làng mây tre đan Phú Vinh và làng thêu Quất Động tập trung giới thiệu sự khéo léo của đôi bàn tay người thợ cùng những sản phẩm thủ công mang tính ứng dụng được tạo nên từ nan tre và đường kim mũi chỉ.
 |
 |
| Sản phẩm ứng dụng lấy cảm hứng từ làng nghề rối nước Đào Thục. |
Nếu các không gian trưng bày cho thấy thành quả của quá trình nghiên cứu và thiết kế thì những video Re:Connect lại trở thành nơi người trẻ kể câu chuyện làng nghề bằng những video cảm xúc. Thay vì giới thiệu khô cứng, các nhóm lựa chọn khắc họa con người và những giá trị văn hóa phía sau mỗi nghề truyền thống. Các nhóm đã trực tiếp viết kịch bản, quay, dựng và lan tỏa video trên mạng xã hội, góp phần đưa câu chuyện của các làng nghề Hà Nội đến gần hơn với công chúng trẻ.
Ấn tượng trong số đó là video “Một mũi thêu tay nối trọn ngàn năm di sản” của nhóm Quất Động 1, thực hiện nghiên cứu về làng thêu Quất Động. Video mở ra từ mái đình làng Quất Động, nơi lưu giữ câu chuyện về ông tổ nghề thêu, rồi theo bước người xem đến xưởng thêu của nghệ nhân Hoàng Thị Khương. Bên khung vải, những đường kim đều đặn, đôi bàn tay đã hằn dấu thời gian và ánh mắt chăm chú của người nghệ nhân lặng lẽ kể câu chuyện về sự bền bỉ của những con người vẫn ngày ngày giữ nghề.
Trong khi đó, nhóm thực hiện về làng gốm Kim Lan đưa người xem trở về không gian của đất và lửa bên dòng sông Hồng với video “Kim Lan: Nơi lịch sử được ghi lại bằng hồn gốm”. Mỗi khung hình là một lát cắt đầy xúc cảm về sự trao truyền. Đó là giọt mồ hôi của thế hệ đi trước gửi gắm vào đôi tay thanh xuân của thế hệ đi sau; là triết lý “mỗi nhà một thế mạnh” tạo nên cái chất riêng không lẫn vào đâu được. Đất vốn vô tri, nhưng qua bàn tay của những người thợ Kim Lan, đất bỗng cất tiếng nói, mang theo cả tâm tình, ký ức và khát vọng của bao thế hệ giữ nghề, giữ làng.
Bạn Nguyễn Minh Anh (sinh năm 2007), sinh viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, chia sẻ: “Tôi cùng các bạn sinh viên tham gia xưởng thiết kế mùa hè đều có cùng trăn trở rằng sẽ ra sao nếu một ngày không còn ai đủ bền bỉ để lựa chọn ở lại giữ lấy hồn nghề của cha ông nữa. Di sản chỉ thực sự sống khi vẫn còn có người nhớ, người kể và tiếp tục gìn giữ”.
Từ xưởng sáng tạo đến hành trình tiếp nối di sản
Xưởng thiết kế mùa hè “Re:Craft 2026 - Làng nghề tái sinh” diễn ra tại Hà Nội từ ngày 6-7 đến 13-7, quy tụ hơn 100 sinh viên đến từ 11 trường đại học khu vực phía Bắc. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, thuộc Đề án Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng di sản làng nghề do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội và Tạp chí Kiến trúc - Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp triển khai, với sự đồng hành của UNESCO, Chương trình Định cư con người của Liên hợp quốc (UN-Habitat) cùng nhiều đơn vị, doanh nghiệp.
 |
Sinh viên thuyết trình sản phẩm trước hội đồng chuyên môn tại Xưởng thiết kế mùa hè “Re:Craft 2026 - Làng nghề tái sinh”. |
Điểm nổi bật của chương trình là mô hình làm việc liên ngành. Sinh viên các lĩnh vực kiến trúc, mỹ thuật, văn hóa, truyền thông, thiết kế và kinh tế sáng tạo cùng nghiên cứu năm làng nghề truyền thống của Hà Nội. Qua khảo sát thực địa và làm việc với nghệ nhân, các đội phát triển ý tưởng và sản phẩm mẫu theo đề bài trọng tâm là Re:Design - Sáng tạo sản phẩm làng nghề dưới lăng kính đương đại. Bên cạnh giải pháp thiết kế, các nhóm còn được khuyến khích xây dựng các cấu phần bổ trợ gồm Re:Brand - Định vị thương hiệu; Re:Create - Đề xuất khả năng ứng dụng, thương mại hóa; Re:Connect - Kể chuyện làng nghề bằng ngôn ngữ truyền thông số.
Kết thúc chương trình, mỗi nhóm hoàn thiện các sản phẩm gồm: Poster trình bày ý tưởng và phát triển thiết kế, mô hình hoặc prototype, bộ ảnh quá trình nghiên cứu và thực hiện, video Re:Connect, hồ sơ thiết kế và phần thuyết trình trước hội đồng chuyên môn.
Không chỉ ghi nhận hiệu quả trong đào tạo, chương trình còn tạo sức lan tỏa tích cực trên môi trường số. Đến thời điểm chốt kết quả, các video Re:Connect thu hút hơn 310.000 lượt xem và hơn 10.000 lượt tương tác trên các kênh truyền thông của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, cho thấy câu chuyện làng nghề hoàn toàn có thể đến gần công chúng khi được kể bằng ngôn ngữ của người trẻ.
Đánh giá về các đề án, bà Bùi Thị Thanh Hương, Tổng biên tập Tạp chí Kiến trúc - Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cho biết: “Xưởng thiết kế mùa hè được tổ chức như một xưởng sáng tạo mở, nơi các nghệ nhân, nhà thiết kế, giảng viên và sinh viên cùng nghiên cứu, đối thoại và đồng sáng tạo. Đây là một thử nghiệm giáo dục thực tiễn, góp phần hiện thực hóa cam kết của Thủ đô trong mạng lưới Thành phố Sáng tạo của UNESCO”.
 |
| Các sản phẩm thiết kế được đánh giá về khả năng tiếp tục hoàn thiện, thử nghiệm và phát triển trong tương lai. |
Tại lễ bế mạc ngày 13-7, Ban tổ chức đã trao giải cho các nhóm có đề án nổi bật. Các sản phẩm tiêu biểu sẽ tiếp tục được hoàn thiện và giới thiệu tại không gian triển lãm của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, mở ra cơ hội để những ý tưởng sáng tạo của sinh viên tiếp tục được phát triển và kết nối với thị trường.
Hành trình của Xưởng thiết kế mùa hè “Re:Craft 2026 - Làng nghề tái sinh” khép lại, nhưng những câu chuyện về các làng nghề Hà Nội vẫn đang được tiếp nối. Khi người trẻ chủ động tìm hiểu, sáng tạo và kể lại di sản bằng ngôn ngữ của thời đại số, những giá trị truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn có thêm cơ hội lan tỏa trong đời sống hôm nay.
