Tin mới 
Một trong những bất cập lớn nhất của thị trường thịt lợn hiện nay là vận hành qua quá nhiều tầng nấc trung gian, từ thương lái thu mua tại trại đến cơ sở giết mổ, đầu mối phân phối và cuối cùng là bán lẻ, khiến giá thịt bị đẩy tăng cao đáng kể trước khi đến tay người tiêu dùng. Trong chuỗi này, phần lợi nhuận lớn thường rơi vào các khâu trung gian, trong khi người chăn nuôi-mắt xích đầu tiên trong chuỗi cung ứng lại chịu rủi ro cao nhất và hưởng lợi thấp nhất. Điều này không chỉ làm méo mó tín hiệu cung-cầu mà còn khiến thị trường kém hiệu quả, thiếu công bằng và dễ phát sinh biến động bất thường. Khi thị trường biến động do dịch bệnh, thiên tai, chi phí thức ăn, giá có thể bị đẩy lên nhanh chóng mà thiếu cơ sở kiểm chứng, làm gia tăng tâm lý bất ổn. Bên cạnh đó, sự thiếu liên kết giữa các khâu từ chăn nuôi, giết mổ đến phân phối khiến việc kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc gặp nhiều khó khăn. Đây là điểm nghẽn lớn cản trở sự phát triển bền vững của thị trường. Vụ việc tuồn một lượng lớn thịt bẩn vào các trường học tại Hà Nội thời gian gần đây là minh chứng điển hình cho những lỗ hổng trong quản lý và giám sát chuỗi cung ứng thực phẩm nói chung, thịt lợn nói riêng.
 |
| Người dân mua thịt lợn tại chợ Ngọc Lâm (phường Bồ Đề, TP Hà Nội). |
Trong bối cảnh đó, việc thí điểm niêm yết và giao dịch thịt lợn trên Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam thông qua nền tảng giao dịch tập trung, có cơ chế niêm yết giá công khai, gắn với tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc là rất cấp thiết. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho biết, Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh đã báo cáo quá trình nghiên cứu, xây dựng Đề án thí điểm niêm yết và giao dịch thịt heo trên Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam. TP Hồ Chí Minh hiện là nơi tiêu thụ thịt lợn lớn nhất cả nước, với sản lượng khoảng 13.000-14.000 con mỗi ngày, tương đương giá trị hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm. Đây là điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm, vừa đủ lớn để tạo tác động lan tỏa, vừa có hệ sinh thái doanh nghiệp chăn nuôi, giết mổ, phân phối và bán lẻ sẵn sàng tham gia.
Mô hình thí điểm được thiết kế theo nguyên tắc tự nguyện, vận hành song song với phương thức truyền thống, bảo đảm không gây gián đoạn chuỗi cung ứng hiện hữu. Điều này giúp giảm rủi ro trong giai đoạn đầu, tạo điều kiện để các doanh nghiệp từng bước làm quen với phương thức giao dịch mới. Việc nhiều doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị điều kiện tham gia cho thấy mức độ sẵn sàng của thị trường đối với mô hình này. Đặc biệt, việc gắn niêm yết giá với truy xuất nguồn gốc là bước đi quan trọng, không chỉ nâng cao chất lượng giao nhận mà còn góp phần điều tiết cung-cầu hiệu quả hơn. Khi thông tin về giá cả và chất lượng được công khai, thị trường sẽ vận hành theo hướng chuyên nghiệp, giảm tình trạng đầu cơ, thao túng giá.
Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, trong bối cảnh thị trường hàng hóa ngày càng chịu tác động từ các yếu tố bên ngoài như biến động giá nguyên liệu, dịch bệnh hay thương mại quốc tế, việc thí điểm niêm yết và giao dịch thịt lợn trên Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam không chỉ giải quyết những hạn chế hiện hữu của thị trường mà còn mở ra hướng phát triển mới theo hướng hiện đại, minh bạch, bền vững, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người sản xuất, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
