Hợp tác thương mại Việt Nam - Campuchia: Thêm động lực bứt phá

Điểm nhấn hợp tác thương mại biên giới

Nhận lời mời của Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni, Tổng Bí thư Tô Lâm dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Campuchia. Chuyến thăm mang tầm vóc và ý nghĩa chính trị đặc biệt, tiếp tục khẳng định thông điệp xuyên suốt của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong việc coi trọng, ưu tiên hàng đầu cho quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài giữa hai nước Việt Nam - Campuchia.

Chia sẻ về những kỳ vọng từ chuyến thăm, lãnh đạo Bộ Ngoại giao cho rằng, chuyến thăm sẽ mở ra cơ hội gắn kết chặt chẽ và sâu sắc giữa hai nước trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư, tạo sự đan xen lợi ích chiến lược trên các lĩnh vực quan trọng như thương mại, đầu tư, chuỗi cung ứng, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, hạ tầng, năng lượng, giao thông...

Thông tin rõ hơn với Báo Công Thương về tình hình hợp tác kinh tế, thương mại đầu tư hai nước, ông Đỗ Việt Phương, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Campuchia cho biết, hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1967, gần 60 năm qua, hai bên liên tục duy trì nhiều hoạt động tiếp xúc cấp cao và các cấp trong khuôn khổ song phương cũng như tại các diễn đàn đa phương góp phần củng cố, làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hai nước.

Tham tán thương mại Đỗ Việt Phương nhận định, quan hệ thương mại Việt Nam - Campuchia đang phát triển mạnh, tốc độ tăng trưởng nhanh, giai đoạn 2014 - 2024 kim ngạch song phương đã tăng hơn 3 lần, từ 3,3 tỷ USD lên 10,1 tỷ USD, tương đương mức tăng trưởng bình quân 12%/năm.

“Nếu nhìn lại hành trình 20 năm qua, dễ thấy thương mại Việt Nam - Campuchia là một câu chuyện bứt phá ngoạn mục. Năm 2004, kim ngạch hai chiều chỉ đạt khoảng 300 triệu USD. Đến năm 2010 đã tăng lên 1,8 tỷ USD, năm 2015 đạt 3,5 tỷ USD, năm 2019 cán mốc 5 tỷ USD và chỉ sau 2 năm đã nhân đôi lên 10 tỷ USD. Riêng năm 2024, kim ngạch song phương đạt 10,1 tỷ USD. Đến năm 2025, kim ngạch hai chiều đạt 11,33 t ỷ USD, tăng hơn 11,7% so với năm 2024.

Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba của Campuchia (sau Trung Quốc và Mỹ) và là đối tác thương mại lớn nhất của Campuchia trong ASEAN ”, Tham tán Đỗ Việt Phương thông tin.

Cũng theo thương vụ, cơ cấu thương mại giữa hai nước mang tính bổ sung lẫn nhau, thay vì cạnh tranh trực tiếp. Việt Nam xuất khẩu sang Campuchia các nhóm hàng: xăng dầu, phân bón, sắt thép, dệt may, nguyên phụ liệu da giày, máy móc thiết bị, bánh kẹo, hóa chất, vật liệu xây dựng... Trong đó, 3 mặt hàng có tỷ trọng xuất khẩu lớn nhất sang Campuchia gồm: Dệt may, sắt thép, nguyên phụ liệu dệt may, da giày...

Ở chiều ngược lại, Campuchia xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu là hạt điều, gạo, cao su, sắn lát, rau củ quả và một số nông sản bản địa. Nhìn tổng quát, cơ cấu xuất nhập khẩu giữa hai nước tạo ra một bức tranh thương mại hai bên cùng có lợi, Việt Nam có thị trường gần gũi, ít rào cản, thuận lợi cho xuất khẩu; trong khi Campuchia có đầu ra ổn định cho nông sản, khoáng sản và nguyên liệu.

Đáng chú ý, Tham tán Đỗ Việt Phương cho rằng, thương mại biên giới đang là động lực chính của hợp tác kinh tế hai bên. Việt Nam và Campuchia có chung 1.137 km đường biên giới và hơn 40 cặp cửa khẩu, trong đó 23 cặp cửa khẩu chính đã được đưa vào Phụ lục của Thỏa thuận Thúc đẩy thương mại song phương giai đoạn 2025 - 2026 (ký tháng 4/2025), khoảng 70% trao đổi thương mại Việt Nam - Campuchia được thực hiện qua biên giới.

Đây là lợi thế đặc thù mà ít cặp quan hệ thương mại song phương nào trong ASEAN có được. Theo Thỏa thuận, hai bên dành cho nhau những ưu đãi đối với nhiều dòng hàng hóa xuất nhập khẩu nhằm tạo thuận lợi cho thúc đẩy thương mại song phương Việt Nam - Campuchia.

Với những lợi thế đó, thương mại biên giới trở thành một “đặc sản” trong quan hệ kinh tế hai nước. Chỉ cần “Alo là hàng lên ô tô”, trong vòng 1-2 ngày là hàng hóa có thể được vận chuyển tới và giao cho đối tác.

Hiện nay, hai nước đang tích cực phối hợp thực hiện mục tiêu kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 20 tỷ USD. Với lợi thế đường dài, thương mại biên giới cũng là một trong nhiều động lực để thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại hai nước sớm đạt mục tiêu 20 tỷ USD.

Động lực củng cố hợp tác thương mại

Để hiện thực hóa mục tiêu sớm nâng kim ngạch thương mại hai nước lên 20 tỷ USD, Tham tán thương mại Đỗ Việt Phương đề xuất, cơ quan quản lý hai nước: tiếp tục cải cách thủ tục, đơn giản hóa hải quan, nâng cấp hạ tầng giao thông biên giới.

Phía doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, chú trọng bao bì, thương hiệu và chất lượng. Cùng đó, đầu tư nghiên cứu phát triển (R&D): nâng cao giá trị gia tăng, tránh tình trạng chỉ xuất thô hoặc gia công giá rẻ.

Các hiệp hội, ngành hàng cần quảng bá thông tin, đào tạo hội viên, mở rộng kết nối với đối tác Campuchia. Về phía thương vụ, Thương vụ Việt Nam tại Campuchia sẽ chủ động hoạt động xúc tiến, tăng cường hội chợ, kết nối trực tuyến, trao đổi đoàn doanh nghiệp.

Hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Campuchia đang đứng trước những cơ hội phát triển mới, được hậu thuẫn bởi nền tảng quan hệ chính trị tin cậy, sự đồng hành của các cơ quan quản lý và quyết tâm của cộng đồng doanh nghiệp. Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Campuchia không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại quan trọng, mà còn tạo xung lực mới để hợp tác kinh tế, thương mại tiếp tục bứt phá, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển ổn định, bền vững và thịnh vượng chung của Việt Nam và Campuchia trong giai đoạn tới.

Theo TTXVN, sáng 6/2, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến Sân bay quốc tế Techo tại Phnom Penh, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Campuchia. Chuyến thăm bao gồm nhiều hoạt động quan trọng, trong đó Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đồng chủ trì Cuộc gặp cấp cao giữa Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Thường vụ Trung ương Đảng Nhân dân Campuchia; đồng thời đồng chủ trì cuộc gặp giữa ba người đứng đầu ba Đảng Việt Nam - Campuchia - Lào tại Campuchia, theo lời mời của Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia Samdech Akka Moha Sena Padei Techo Hun Sen.