Quảng Ngãi: Trồng đậu nành theo chuỗi liên kết, nông dân khấm khá

Doanh nghiệp đồng hành cùng nông dân

Thay vì trồng nhỏ lẻ, manh mún theo diện tích chia tách thì nay, người dân xã Long Phụ (tỉnh Quảng Ngãi) đã liên kết sản xuất với Nhà máy sữa đậu nành Vinasoy, từng bước hình thành vùng nguyên liệu lớn.

Cách làm này đang mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp nông dân ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập. Qua đó, góp phần thay đổi tư duy sản xuất, từng bước hình thành vùng nguyên liệu phục vụ cho ngành chế biến, hướng tới nền nông nghiệp hàng hóa bền vững.

Trao đổi với Báo Công Thương, ông Ngô Văn Thanh, Chủ tịch UBND xã Long Phụng cho biết, mô hình liên kết giữa người dân địa phương và công ty Vinasoy đã phát huy hiệu quả rõ nét trong những năm qua. Cây đậu nành mang lại nguồn thu nhập ổn định, cao hơn so với nhiều loại cây trồng truyền thống trước đây.

Trên những cánh đồng từng canh tác manh mún, nhỏ lẻ, cây đậu nành giờ đây được gieo trồng theo quy hoạch, đồng bộ từ giống, kỹ thuật đến quy trình chăm sóc. Người dân tham gia tổ liên kết được hỗ trợ từ khâu làm đất, cung ứng giống, hướng dẫn kỹ thuật cho đến thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm. Nhờ đó, quá trình sản xuất ngày càng bài bản, gắn kết chặt chẽ giữa nông dân và doanh nghiệp.

Theo bà Nguyễn Thị Nghĩa (ở thôn Phú An), trước đây, gia đình bà chủ yếu trồng các loại cây hoa màu như đậu, bắp. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế không cao, đầu ra lại bấp bênh nên thu nhập của gia đình chưa ổn định.

“Với diện tích 1 sào, nếu trồng bắp thì doanh thu mỗi vụ chỉ khoảng hơn 2 triệu đồng, sau khi trừ chi phí lãi khoảng hơn 1 triệu đồng. Trong khi đó, cùng diện tích này, cây đậu nành cho năng suất khoảng 1,2 tấn mỗi sào. Với giá thu mua 30.000 đồng mỗi kg theo hợp đồng đã ký kết, lợi nhuận ròng đạt hơn 2,5 triệu đồng. Ngoài ra, chi phí đầu vào và công chăm sóc của cây đậu nành cũng thấp hơn khoảng 30% so với cây bắp”- bà Nghĩa nói.

Cũng theo bà Nghĩa, nhờ có doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm với mức giá thỏa thuận từ đầu vụ nên bà con rất yên tâm sản xuất. Đến kỳ thu hoạch, doanh nghiệp thu mua tận nơi nên không phải lo chuyện tìm đầu ra hay bị thương lái ép giá.

Ông Lê Văn Trường, Tổ trưởng Tổ liên kết sản xuất đậu nành thôn Phú An cho biết, ưu điểm nổi bật của cây đậu nành là khả năng cải tạo đất. Thuộc nhóm cây họ đậu, sau mỗi vụ trồng, đất trở nên tơi xốp hơn và tăng độ màu mỡ. “Nhờ vậy, các loại cây trồng ở vụ sau sinh trưởng tốt hơn và cho năng suất cao hơn. Chính yếu tố này khiến nhiều hộ nông dân lựa chọn duy trì canh tác lâu dài”- ông Trường cho hay.

Mô hình liên kết với Vinasoy đã được người dân xã Long Phụng duy trì gần 10 năm nay, với hơn 20 hộ tham gia. Trước mỗi vụ sản xuất, các hộ đều được tập huấn kỹ thuật trồng và chăm sóc theo hướng khoa học, giúp nâng cao năng suất và đảm bảo chất lượng hạt đồng đều.

Hình thành chuỗi giá trị bền vững

Đại diện Công ty Vinasoy cho biết, tại Quảng Ngãi, ngoài xã Long Phụng, doanh nghiệp còn liên kết trồng đậu nành với nông dân xã Đình Cương từ năm 2014. Sản phẩm sau thu hoạch được sử dụng làm nguồn giống cho các vùng sản xuất khác.

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Hoàng Duy, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Đậu nành Vinasoy cho biết, hiện nay diện tích liên kết tại Quảng Ngãi dao động từ 10 đến 20 ha mỗi năm do nhu cầu giống chưa lớn. Tuy nhiên, khi các vùng sản xuất mở rộng, doanh nghiệp sẽ tăng diện tích liên kết để đảm bảo nguồn cung hạt giống.

Trong quá trình liên kết, doanh nghiệp và nông dân luôn có sự thỏa thuận rõ ràng về giá thu mua cũng như tiêu chuẩn chất lượng trước khi xuống giống. “Vinasoy cung ứng giống chất lượng, hỗ trợ kỹ thuật trong suốt mùa vụ, giám sát quy trình sản xuất và bao tiêu toàn bộ sản phẩm đạt chuẩn với mức giá đã cam kết”- ông Duy nói.

Việc ký kết hợp tác được thực hiện thông qua tổ hợp tác đại diện cho các hộ nông dân, có sự xác nhận của chính quyền địa phương. Các thông tin như diện tích, sản lượng, giá thu mua và tiêu chí chất lượng đều được thống nhất minh bạch, tạo niềm tin cho người sản xuất.

“Mục tiêu lâu dài của chúng tôi là xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho cây đậu nành tại Quảng Ngãi, gắn với nghiên cứu, phát triển giống và mở rộng vùng nguyên liệu. Để đạt được điều này cần có sự vào cuộc của chính quyền trong việc quy hoạch cánh đồng lớn, đẩy mạnh cơ giới hóa và giảm chi phí sản xuất”- ông Duy nói thêm.

Ông Ngô Văn Thanh, Chủ tịch UBND xã Long Phụng cho biết, việc liên kết với doanh nghiệp không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”. Đồng thời, tạo điều kiện để người dân tiếp cận quy trình sản xuất tiên tiến, nâng cao chất lượng nông sản.

Việc phát triển cây đậu nành theo hướng liên kết cũng góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành vùng sản xuất ổn định phục vụ cho nhà máy. “Đây cũng là tiền đề để địa phương tiếp tục mở rộng mô hình, hướng đến xây dựng nền nông nghiệp theo chuỗi giá trị, nâng cao thu nhập và phát triển bền vững”- ông Thanh khẳng định.

Mô hình trông đậu nành liên kết với Vinasoy đã được người dân xã Long Phụng duy trì gần 10 năm nay, với hơn 20 hộ tham gia. Hiện nay, diện tích liên kết tại Quảng Ngãi dao động từ 10 đến 20 ha mỗi năm.