Đổi mới tư duy quy hoạch tạo động lực phát triển bền vững địa phương

Sáng 23/10, tại TP. Đà Nẵng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp cùng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và UBND TP. Đà Nẵng tổ chức Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam 2026 với chủ đề “Quy hoạch chiến lược địa phương: Phát triển - Bảo tồn - Thích ứng - Kết nối”. Sự kiện quy tụ các nhà hoạch định chính sách, giới nghiên cứu khoa học, lãnh đạo địa phương cùng đông đảo chuyên gia trong nước và quốc tế.

Mở rộng không gian phát triển và tổ chức lại nguồn lực địa phương

Phát biểu khai mạc tại diễn đàn, PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cho biết Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với quyết tâm hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và 2045. Yêu cầu này đặt ra nhiệm vụ cao hơn đối với năng lực lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực hiện ở từng cấp chính quyền địa phương. Theo ông Hùng, việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã mở ra những không gian phát triển rộng lớn hơn, tạo điều kiện kết nối đô thị với nông thôn, miền núi với đồng bằng, các trung tâm sản xuất với cửa ngõ giao thương. Để phát huy lợi thế này, các địa phương cần đổi mới tư duy quy hoạch, tổ chức lại nguồn lực và tăng cường liên kết vượt qua ranh giới hành chính.

“Quy hoạch là một phương thức quan trọng để chuyển hóa đường lối phát triển thành việc tổ chức không gian và phân bổ nguồn lực. Chất lượng quy hoạch thể hiện tầm nhìn của người lãnh đạo và khả năng giải quyết hài hòa các mối quan hệ lớn trong phát triển”, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng nói.

Cùng góc nhìn chiến lược ở cấp vĩ mô, TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho hay, phát triển nhanh và bền vững là đường lối xuyên suốt trong chiến lược phát triển của đất nước. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, theo TS. Nguyễn Đức Hiển, tư duy phát triển cần chuyển mạnh mẽ từ tổ chức theo địa giới hành chính sang tổ chức theo chức năng, lợi thế, tiềm năng, điều kiện tài nguyên và các mối liên kết vùng, liên kết ngành. Quá trình này phải gắn với nâng cao khả năng chống chịu của các vùng, các cực tăng trưởng và chuỗi cung ứng thiết yếu. Đối với đô thị hóa, yêu cầu đặt ra là đổi mới tư duy, lấy con người và chất lượng cuộc sống làm trung tâm, kết hợp hài hòa với công nghiệp hóa, hiện đại hóa và bảo đảm an sinh xã hội.

"Tư duy phát triển cần chuyển từ tổ chức theo địa giới hành chính sang tổ chức theo chức năng, lợi thế, tiềm năng, điều kiện tài nguyên và các mối liên kết vùng, liên kết ngành", TS.Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh.

Quy hoạch là công cụ quan trọng để lựa chọn ưu tiên phân bổ nguồn lực

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Lê Quang Nam, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho rằng, quy hoạch không chỉ xác định nơi bố trí các hoạt động đô thị hay hạ tầng, mà còn là công cụ quan trọng để lựa chọn ưu tiên phát triển, phân bổ nguồn lực, bảo vệ các giá trị tự nhiên, văn hóa và tạo cơ hội phát triển công bằng hơn cho người dân.

Theo ông Lê Quang Nam, đối với TP. Đà Nẵng, việc mở rộng không gian phát triển tạo cơ hội tăng cường liên kết giữa đô thị trung tâm với các khu vực nông thôn, miền núi, ven biển; giữa các trung tâm dịch vụ, du lịch, công nghiệp, logistics và các không gian di sản. Thành phố có điều kiện gắn kết tốt hơn với Hội An, Mỹ Sơn, Chu Lai và các địa bàn phía Tây để hình thành các chuỗi giá trị và hành lang phát triển có tính bổ trợ.

Lãnh đạo TP. Đà Nẵng cho biết, ngày 21/10/2026, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 2016/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung TP. Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Quy hoạch xác định định hướng xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh, giàu bản sắc, an toàn và đáng sống. Đây là cơ sở quan trọng để thành phố tổ chức không gian phát triển trong giai đoạn mới, đồng thời đặt ra trách nhiệm cụ thể hóa tầm nhìn thành các chương trình, dự án ưu tiên và cơ chế thực hiện phù hợp.

Để các lợi thế trở thành động lực thực chất, thành phố xác định phải giải quyết đồng thời bài toán phân bố hợp lý các hoạt động kinh tế, kết nối nơi ở với nơi làm việc, gìn giữ hệ sinh thái tự nhiên và nâng cao năng lực ứng phó trước bão, lũ, sạt lở dài hạn. Đà Nẵng cũng đặt mục tiêu tăng cường kết nối hạ tầng giao thông cảng biển, hàng không, giao thông liên vùng gắn với quy hoạch không gian và sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp.

“Điều thành phố quan tâm xuyên suốt là làm thế nào để quy hoạch được thực hiện hiệu quả”, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Lê Quang Nam khẳng định và mong muốn thông qua Diễn đàn sẽ góp phần giúp TP. Đà Nẵng biến tầm nhìn quy hoạch thành hành động thiết thực, đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Tại Diễn đàn, các chuyên gia, diễn giả cùng các đại biểu trong nước và quốc tế đã tập trung thảo luận những bài toán đang đặt ra trong thực tiễn công tác quy hoạch chiến lược địa phương.

Trong đó, các chuyên gia, diễn giả đã thông tin về những nội dung quy hoạch để phát triển bền vững như tư duy quy hoạch không gian đô thị và vùng thích ứng với biến đổi khí hậu; hay phương thức lập và thực hiện quy hoạch.

Các đại biểu thảo luận 3 nhóm nội dung trọng tâm gồm: tháo gỡ vướng mắc trong xây dựng, triển khai và điều chỉnh quy hoạch; thiết kế không gian đáng sống gắn với bảo tồn di sản, văn hóa và nâng cao khả năng chống chịu thiên tai; thúc đẩy mô hình quy hoạch giao thông thông minh kết nối các cực tăng trưởng, gắn liền với chuyển đổi năng lượng và công nghệ số.