Theo tờ trình của Chính phủ về dự án luật, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu, dự thảo luật bổ sung quy định về chính sách và nguyên tắc cơ bản trong hoạt động đấu thầu, làm cơ sở xác định mục tiêu, định hướng chính sách và bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Bổ sung, hoàn thiện cơ chế ưu tiên, ưu đãi trong hoạt động đấu thầu đối với lao động là người cao tuổi, sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược, hàng hóa xuất xứ Việt Nam, doanh nghiệp nhỏ và vừa, các đối tượng khác theo pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực. Hoàn thiện quy định để ưu tiên tổ chức đấu thầu trong nước nhằm góp phần hỗ trợ phát triển, nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam.
![]() |
| Các đại biểu tham dự phiên họp ngày 23-10 tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: TRỌNG HẢI |
Dự thảo luật cũng có các quy định được sửa đổi, bổ sung nhằm đơn giản hóa quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian thực hiện dự án, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
Trong đó, đơn giản hóa, lược bỏ quy định, thủ tục trung gian, không cần thiết như thủ tục sơ tuyển, mời quan tâm, kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, phương thức hai giai đoạn... Đơn giản hóa các hình thức lựa chọn nhà thầu theo hướng lược bỏ một số hình thức lựa chọn nhà thầu có quy trình thực hiện tương đồng để tích hợp vào một hình thức. Tiếp tục quy định tiêu chí cơ bản áp dụng hình thức chỉ định thầu, mở rộng trường hợp áp dụng đối với gói thầu thuộc dự án đầu tư công cần đẩy nhanh tiến độ; giao Chính phủ quy định chi tiết trường hợp chỉ định thầu.
Bên cạnh đó, bổ sung trường hợp áp dụng hình thức đàm phán giá đối với gói thầu mua thiết bị y tế chỉ có 1 hoặc 2 chủng loại thiết bị y tế đáp ứng được nhu cầu chuyên môn của cơ sở y tế; mua trực tiếp từ chủ sở hữu thiết bị y tế, chủ sở hữu số lưu hành hoặc đại lý được chủ sở hữu số lưu hành ủy quyền trực tiếp.
![]() |
| Quang cảnh phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI |
Đáng chú ý, dự thảo luật hoàn thiện quy định về hành vi bị cấm trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư theo hướng: Bổ sung hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán; chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu; làm rõ hành vi thông thầu, gian lận, không bảo đảm công bằng, minh bạch; chỉnh lý quy định về hành vi chuyển nhượng thầu để xác định rõ nội hàm của việc sử dụng nhà thầu phụ bất hợp pháp trên cơ sở xác định trách nhiệm của nhà thầu trong quá trình thực hiện hợp đồng...
Cùng với đó, bổ sung các chế tài như công khai thông tin vi phạm, đánh giá uy tín, khóa chức năng, tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các biện pháp xử lý khác. Hoàn thiện cơ chế giám sát hoạt động đấu thầu theo hướng tăng cường giám sát thường xuyên dựa trên dữ liệu, thống kê, phân tích trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nhằm kịp thời phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm; bổ sung cơ chế giám sát theo vụ việc, bảo đảm giám sát có trọng tâm, trọng điểm, theo kết quả đầu ra…
Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đấu thầu nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đơn giản hóa thủ tục, tăng phân cấp, phân quyền, khơi thông nguồn lực cho đầu tư phát triển và bảo đảm đồng bộ với các luật mới được ban hành.
Về các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu, cơ quan chủ trì thẩm tra đề nghị rà soát, xác định rõ chủ thể, hành vi vi phạm, bảo đảm phòng ngừa và xử lý đầy đủ các hành vi thông thầu, gian lận, xung đột lợi ích, làm lộ bí mật nhà nước.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị, cần tiếp tục xác định đấu thầu rộng rãi là hình thức chủ yếu để bảo đảm cạnh tranh; quy định rõ điều kiện, giới hạn áp dụng chỉ định thầu, đặt hàng, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt và chỉ định nhà đầu tư, nhất là tiêu chí về lĩnh vực chiến lược, hạn mức chỉ định thầu, tránh thu hẹp cạnh tranh.




