Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân: Chất lượng là 'giấy thông hành' cho vải thiều Bắc Ninh

Lấy chất lượng, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số làm “giấy thông hành” 

Sáng 28/5, tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội nghị Xúc tiến tiêu thụ vải thiều và các nông sản chủ lực, đặc trưng, sản phẩm OCOP của tỉnh Bắc Ninh năm 2026. 

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, hội nghị hôm nay không chỉ là hoạt động xúc tiến cho một mùa vụ, mà còn là dịp khẳng định rõ hơn vai trò của nông sản địa phương trong chiến lược phát triển thị trường trong nước, mở rộng xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng Việt Nam và xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại.

"Với Bắc Ninh, vải thiều không chỉ là sản phẩm nông nghiệp, mà còn là thương hiệu của vùng đất, là sinh kế của người dân, đồng thời là cầu nối giao thương, văn hóa và hợp tác quốc tế", Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh. 

Thứ trưởng Bộ Công Thương khẳng định, Bộ Công Thương đánh giá cao sự chủ động, bài bản của tỉnh Bắc Ninh trong chỉ đạo sản xuất, quản lý chất lượng, chuẩn bị thị trường và kết nối tiêu thụ ngay từ sớm.

Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết không thuận lợi, tỉnh vẫn duy trì được quy mô sản xuất lớn, nền tảng tiêu chuẩn ngày càng được nâng cao và hệ thống xúc tiến thị trường tương đối đồng bộ.

"Đây là cơ sở quan trọng để chuyển từ tư duy “tiêu thụ theo mùa vụ” sang quản trị thị trường theo chuỗi giá trị, có dữ liệu, có tiêu chuẩn, có hợp đồng và có thương hiệu", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nói. 

Theo báo cáo của tỉnh, năm 2026, tổng diện tích vải thiều đạt 29.800 ha, sản lượng ước khoảng 95.068 tấn; trong đó, vải sớm đạt 8.200 ha, sản lượng khoảng 40.048 tấn; vải chính vụ đạt 21.600 ha, sản lượng khoảng 55.020 tấn.

Diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt 17.500 ha, chiếm 58,7% diện tích, với sản lượng vải an toàn dự kiến khoảng 55.700 tấn. Tỉnh duy trì và mở rộng 255 ha sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalG.A.P với sản lượng khoảng 1.500 tấn, đồng thời triển khai mô hình sản xuất hữu cơ quy mô 10 ha tại Phượng Sơn.

Đáng chú ý, Bắc Ninh hiện quản lý 241 mã số vùng trồng với diện tích hơn 17.450 ha phục vụ xuất khẩu; trong đó có 127 mã số vùng trồng cho thị trường Trung Quốc, 39 mã số cho Nhật Bản, 29 mã số cho Australia, 25 mã số cho Thái Lan và 21 mã số cho Hoa Kỳ. Toàn tỉnh hiện có 42 cơ sở đóng gói được cấp mã số phục vụ xuất khẩu và dự kiến đánh giá, cấp mới thêm 5 cơ sở.

Về thị trường, tỉnh dự kiến tiêu thụ khoảng 52.368 tấn trong nước, chiếm 55% sản lượng; xuất khẩu khoảng 42.700 tấn, chiếm 45%, tập trung vào thị trường Trung Quốc và mở rộng sang EU, Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, UAE, Thái Lan, Singapore cùng một số thị trường tiềm năng khác.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân chỉ ra, những con số trên cho thấy Bắc Ninh đang sở hữu ba nền tảng chiến lược quan trọng: quy mô đủ lớn để tổ chức thị trường theo hợp đồng và chuỗi liên kết; chất lượng, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đủ điều kiện nâng cấp xuất khẩu; đồng thời còn nhiều dư địa để phát triển thị trường trong nước thông qua hệ thống bán lẻ hiện đại, thương mại điện tử, tiêu dùng quà tặng, du lịch trải nghiệm và chế biến sâu.

Kiến tạo hệ sinh thái tiêu thụ đồng bộ: Kết nối logistics, nền tảng số, phân phối hiện đại 

Nhằm tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân chỉ đạo, trong thời gian tới, Bộ Công Thương đề nghị tỉnh Bắc Ninh tập trung vào một số định hướng trọng tâm.

Trước hết, cần kiên định lấy chất lượng, tiêu chuẩn và truy xuất nguồn gốc làm “giấy thông hành” cho sản phẩm. Tỉnh cần tiếp tục mở rộng sản xuất an toàn, quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nhật ký canh tác và yêu cầu kiểm dịch của từng thị trường.

Đồng thời, từng bước chuẩn hóa bao bì, nhãn mác, câu chuyện sản phẩm, chỉ dẫn địa lý và quyền sở hữu trí tuệ để vải thiều Bắc Ninh được nhận diện như một sản phẩm cao cấp, đáng tin cậy.

Thứ hai, cần tổ chức thị trường theo quan điểm “thị trường trong nước là nền tảng, xuất khẩu là động lực”. Với khoảng 55% sản lượng dự kiến tiêu thụ nội địa, Bắc Ninh cần xác định Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị lớn là những thị trường chiến lược, thay vì chỉ là kênh tiêu thụ bổ trợ.

Tỉnh cần tăng cường kết nối với hệ thống siêu thị, chợ đầu mối, cửa hàng tiện ích, sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội và các doanh nghiệp logistics để đưa sản phẩm tới người tiêu dùng qua nhiều kênh, nhiều phân khúc và nhiều hình thức bán hàng hiện đại.

Thứ ba, cần nâng cấp hoạt động xuất khẩu theo hướng đa dạng hóa thị trường và giảm rủi ro mùa vụ. Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn, gần và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng; đồng thời Bắc Ninh cần tiếp tục mở rộng các thị trường chất lượng cao như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Australia, EU, Canada và Hàn Quốc.

Để làm được điều đó, tỉnh cần phối hợp chặt chẽ với các đơn vị của Bộ Công Thương, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, cơ quan cửa khẩu và doanh nghiệp logistics nhằm dự báo nhu cầu, tổ chức luồng hàng, giảm chi phí, bảo đảm độ tươi ngon và hạn chế ùn ứ trong cao điểm thu hoạch.

Thứ tư, cần đưa chuyển đổi số trở thành năng lực vận hành thường xuyên của mùa vụ. Đề nghị tỉnh từng bước xây dựng dữ liệu mùa vụ theo thời gian thực về sản lượng, vùng thu hoạch, tiêu chuẩn, doanh nghiệp thu mua, giá cả, năng lực đóng gói, vận tải và tồn kho; đồng thời phát huy vai trò của KOL/KOC, livestream, thương mại điện tử và truyền thông số để kể câu chuyện “ vải thiều Bắc Ninh” bằng ngôn ngữ mới, gần gũi hơn với người tiêu dùng trẻ và khách hàng quốc tế.

Đặc biệt, triển khai Nghị quyết số 88/NQ-CP của Chính phủ về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ hàng Việt Nam, Bộ Công Thương đề nghị tỉnh Bắc Ninh tham gia tích cực Chương trình “Sức sống hàng Việt” do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổ chức dành riêng cho Bắc Ninh với chủ đề “Vị ngọt miền Quan họ tại Hà Nội”.

Chương trình dự kiến diễn ra từ ngày 4 đến 7/6/2026 tại Không gian trưng bày số 62 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội; trong đó có phiên livestream vào ngày 6/6.

"Đây là cơ hội thuận lợi để đưa vải thiều, nông sản chủ lực, sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng của Bắc Ninh tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng Thủ đô, hệ thống phân phối hiện đại, nhà mua hàng và các nền tảng số", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho hay. 

Thứ trưởng Bộ Công Thương nêu rõ: Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bắc Ninh trong kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại, phát triển hệ thống phân phối, hỗ trợ xuất khẩu, thương mại điện tử và cung cấp thông tin thị trường. Đồng thời, đề nghị các cơ quan, doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà phân phối có mặt hôm nay cùng biến các biên bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác thành đơn hàng cụ thể, hợp đồng dài hạn và quan hệ đối tác bền vững.