Đưa pháp luật vào đời sống một cách tự nhiên, thiết thực

Qua đó, từng bước hướng mạnh PBGDPL về cơ sở, gắn tuyên truyền pháp luật với vận động nhân dân, công tác dân vận, an sinh xã hội và nhiệm vụ thực thi pháp luật trên biển, tạo điều kiện để pháp luật đi vào đời sống một cách tự nhiên, thiết thực.

Vùng CSB 2 chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền và lực lượng chức năng trên địa bàn 5 tỉnh, thành phố từ Quảng Trị đến Gia Lai, tập trung tuyên truyền những nội dung thiết thực, sát đối tượng, địa bàn, trọng tâm là: Luật CSB Việt Nam; pháp luật về biển, đảo; phòng, chống ma túy, phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại; chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) cùng các quy định trực tiếp liên quan đến đời sống, hoạt động sản xuất của nhân dân, ngư dân.

Giai đoạn 2021-2026, Vùng CSB 2 phối hợp tổ chức 54 chương trình “CSB đồng hành với ngư dân”, 33 đợt công tác dân vận “CSB với đồng bào dân tộc, tôn giáo”, tuyên truyền pháp luật cho gần 27.900 lượt cán bộ, nhân dân, ngư dân; cấp phát hơn 65.500 tờ rơi, tờ gấp các loại, 12.700 cuốn sổ tay Luật CSB Việt Nam, 18.700 cuốn sổ tay tuyên truyền, phổ biến pháp luật về biển, đảo, 1.000 cẩm nang về tín ngưỡng, tôn giáo... Đơn vị kết hợp thực hiện công tác an sinh xã hội trao 15.750 suất quà tặng gia đình chính sách, ngư dân, đồng bào dân tộc, tôn giáo; hỗ trợ 2 gia đình có hoàn cảnh khó khăn xây dựng “nhà tình thương”; tổ chức các hoạt động khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho 1.750 đối tượng chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, tặng 350 túi thuốc sơ cấp cứu y tế... Tổng số tiền thực hiện chương trình là hơn 20 tỷ đồng.

Đặc biệt, Vùng CSB 2 đổi mới mạnh mẽ phương thức tuyên truyền hướng vào thanh, thiếu niên, học sinh. Trong năm 2024-2025, Vùng đã tổ chức 5 cuộc thi tìm hiểu pháp luật về biển, đảo, Luật CSB Việt Nam, phòng, chống ma túy và ngày hội sách tại 5 trường THPT thuộc tỉnh Quảng Ngãi, TP Đà Nẵng, thu hút gần 6.000 học sinh; tổ chức 18 cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” (7 cuộc thi trực tiếp và 11 cuộc thi trực tuyến) tại 188 trường THCS trên địa bàn 44 xã, phường ven biển thuộc 5 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung. Qua đó, pháp luật được chuyển tải bằng hình thức trực quan, sinh động, phù hợp với tâm lý lứa tuổi, tạo hiệu ứng lan tỏa trong nhà trường, gia đình và xã hội.

Điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượt người được tuyên truyền hay số lượng tài liệu được cấp phát mà là sự chuyển biến trong nhận thức, ý thức trách nhiệm và hành vi chấp hành pháp luật; giúp ngư dân hiểu rõ hơn quy định khi khai thác hải sản, nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền, an ninh, trật tự, an toàn trên biển. Thông qua kết hợp tuyên truyền pháp luật với hoạt động dân vận, an sinh xã hội và thực thi pháp luật trên biển, hình ảnh người chiến sĩ CSB gần dân, hiểu dân, giúp dân ngày càng được củng cố. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường pháp lý lành mạnh ở địa bàn ven biển, củng cố niềm tin của nhân dân và tăng cường “thế trận lòng dân” trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Cán bộ, chiến sĩ Hải đội 23, Vùng Cảnh sát biển 2 tuyên truyền pháp luật cho giáo viên, học sinh xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi trong chuỗi hoạt động Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, tháng 4-2026. Ảnh: NGUYỄN NAM TRUNG

Đến nay, công tác PBGDPL và thực hiện Đề án 1371 của Vùng CSB 2 đã từng bước đi vào nền nếp, có chiều sâu, hình thành được những mô hình có khả năng duy trì, nhân rộng. Trước hết là mô hình “Mỗi ngày học một điều luật” gắn với “Sổ tay pháp luật CSB”, góp phần hình thành thói quen tự học, tự nghiên cứu và vận dụng pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ. Cùng với đó là các chương trình “CSB đồng hành với ngư dân”, “CSB với đồng bào dân tộc, tôn giáo”, Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” và việc kết hợp tuyên truyền pháp luật với tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển. Những mô hình này giúp truyền tải kiến thức pháp luật đến từng nhóm đối tượng bằng hình thức gần gũi, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện. Một điểm cần tiếp tục phát huy là đổi mới tuyên truyền gắn với chuyển đổi số. Vùng CSB 2 đã ứng dụng các sản phẩm truyền thông trực quan, mã QR, nền tảng số; đồng thời triển khai mô hình “Chính trị viên số, cán bộ chính trị số và cơ quan chính trị số”, hỗ trợ đổi mới phương pháp tiến hành công tác Đảng, công tác chính trị và nâng cao hiệu quả tuyên truyền, PBGDPL.

Về kinh nghiệm, chúng tôi thấy có 3 vấn đề cốt lõi: Một là, phải đặt công tác PBGDPL dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy, sự chỉ đạo thống nhất của người chỉ huy. Hai là, phải bám cơ sở, sát đối tượng, lựa chọn đúng nội dung nhân dân cần. Ba là, phải kết hợp chặt chẽ tuyên truyền pháp luật với công tác dân vận, an sinh xã hội và thực thi pháp luật trên biển. Đồng thời, cần huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, địa phương, nhà trường và cơ quan báo chí; thường xuyên đánh giá hiệu quả thực chất để kịp thời điều chỉnh, nhân rộng cách làm tốt.

Cán bộ các tổ công tác của Vùng Cảnh sát biển 2 tuyên truyền chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định cho ngư dân hoạt động trên biển. Ảnh: NGUYỄN NAM TRUNG

Thời gian tới, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 xác định trọng tâm là tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ áp dụng; ưu tiên những vấn đề thiết thực đối với ngư dân và nhân dân địa bàn ven biển, nhất là pháp luật về biển, đảo; các quy định về chống khai thác IUU; phòng, chống tội phạm và bảo đảm an toàn trên biển. Cùng với đó, duy trì, nâng cao hiệu quả các mô hình đã phát huy tác dụng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, xây dựng sản phẩm tuyên truyền có mã QR, từng bước hình thành kho dữ liệu số phục vụ học tập, nghiên cứu pháp luật... Với trách nhiệm của mình, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 sẽ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; phấn đấu để mỗi cán bộ, chiến sĩ không chỉ chấp hành nghiêm pháp luật mà còn là một tuyên truyền viên tích cực, góp phần đưa pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, củng cố niềm tin của nhân dân và xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc trên địa bàn.